ఆంధ్రప్రదేశ్ అడవులు, సహజ వృక్షసంపద - Forests, Natural Vegetation

1. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో అడవులు – 

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో తూర్పు కనుమలు, నల్లమల, శేషాచలం, పాపికొండలు, ఉత్తరాంధ్ర కొండ ప్రాంతాలు ప్రధాన అటవీ ప్రాంతాలు. రాష్ట్ర అడవులు కలప, వెదురు, ఇంధన కలప, పశుగ్రాసం, Non-Timber Forest Products (NTFPs) అందించడంతో పాటు నేల–నీటి సంరక్షణ, జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ, carbon sequestrationలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. AP Socio-Economic Survey 2024–25 కూడా ఇదే ecological మరియు livelihood importanceను ప్రస్తావిస్తుంది.

Forest Area, Forest Cover రెండూ ఒకటి కాదు

APPSCలో ఇది చాలా ముఖ్యమైన concept.

పదం	అర్థం
Recorded/Notified Forest Area	ప్రభుత్వ రికార్డుల్లో చట్టపరంగా forestగా నమోదైన భూమి
Forest Cover	ownership/legal statusతో సంబంధం లేకుండా satellite assessmentలో నిర్దిష్ట canopy density కలిగిన భూమి
Tree Cover	Forest Coverలోకి రాని, సాధారణంగా చిన్న patches/చెట్ల విస్తీర్ణం
Scrub	canopy density 10% కంటే తక్కువగా ఉన్న degraded/open vegetation
Forest & Tree Cover	Forest Cover + Tree Cover

అందువల్ల “Forest Area = Forest Cover” అని భావించడం తప్పు.

 A. తాజా ISFR 2023 ప్రకారం AP Forest Cover

ప్రస్తుతం Forest Survey of India అందుబాటులో ఉంచిన తాజా biennial assessment India State of Forest Report (ISFR) 2023. (Forest Survey of India)

AP Socio-Economic Survey 2024–25 కూడా ISFR 2023 figuresను ఉపయోగిస్తోంది.

వర్గం	విస్తీర్ణం (sq. km)
Very Dense Forest (VDF)	1,995.71
Moderately Dense Forest (MDF)	13,725.75
Open Forest (OF)	14,363.50
Forest Cover (VDF+MDF+OF)	30,084.96
Scrub	8,351.62
Forest Cover + Scrub	38,436.58

FSI యొక్క ISFR 2023లో VDF + MDF + OF మొత్తం 30,084.96 sq. kmగా వస్తుంది. (Forest Survey of India)

ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన Exam Trap ఉంది

SES 2024–25లో 38,436.58 sq. km = 23.59% అని “forest area” సందర్భంలో పేర్కొంది. కానీ ఆ సంఖ్యలో 8,351.62 sq. km Scrub కూడా ఉంది. FSI density classes ప్రకారం actual Forest Cover = VDF + MDF + OF = 30,084.96 sq. km. 

అందువల్ల APPSCలో ప్రశ్న wordingను తప్పక చూడాలి:

Forest Cover అడిగితే → 30,084.96 sq. km

Forest Cover + Scrub అడిగితే → 38,436.58 sq. km

SESలో “forest area/cover including scrub” context అడిగితే → 38,436.58 sq. km / 23.59%

ఇది మన notesలో ప్రత్యేకంగా ⚠️ Exam Trapగా పెట్టాలి.

B. Canopy Density ఆధారంగా Forest Classification

Very Dense Forest (VDF)
Canopy density 70% మరియు అంతకంటే ఎక్కువ.

Moderately Dense Forest (MDF)
Canopy density 40%–70%.

Open Forest (OF)
Canopy density 10%–40%.

Scrub
Canopy density 10% కంటే తక్కువ.

ISFR 2023 ప్రకారం APలో ఈ మూడు forest-cover categoriesలో Open Forest అత్యధికం:

Open Forest > Moderately Dense Forest > Very Dense Forest

అంటే:

14,363.50 > 13,725.75 > 1,995.71 sq. km. (Forest Survey of India)

గుర్తుంచుకునే పద్ధతి

70 – 40 – 10 Rule

≥70% → Very Dense
40–70% → Moderately Dense
10–40% → Open
<10% → Scrub

C. Recorded/Notified Forest Area

ఇక్కడ మరో figure కనిపిస్తుంది. AP Socio-Economic Survey 2024–25 Wildlife section ప్రకారం రాష్ట్ర notified forest area = 37,221.11 sq. km, ఇది geographical areaలో సుమారు 22.84%. ఇందులో Protected Forests = 8,139.88 sq. km, notified forest areaలో 21.87% అని Survey పేర్కొంటుంది.

కాబట్టి మూడు figuresను కలపకూడదు:

37,221.11 sq. km → Notified Forest Area

30,084.96 sq. km → Satellite-assessed Forest Cover

38,436.58 sq. km → Forest Cover + Scrub

ఈ distinction APPSC statement questionsకు చాలా ముఖ్యమైనది.

D. Land-use statisticsలో మరో figure ఎందుకు వస్తుంది?

SES General Overviewలో land-utilisation records ఆధారంగా forests 36.88 lakh hectares, అంటే రాష్ట్ర geographical areaలో సుమారు **22.63%**గా చూపబడింది.

ఇది కూడా తప్పు figure కాదు. కానీ dataset/concept వేరు:

Land Utilisation Statistics → 36.88 lakh ha / 22.63%

Notified Forest Area → 37,221.11 sq. km / 22.84%

ISFR Satellite Forest Cover → 30,084.96 sq. km

అందువల్ల “APలో forest area ఎంత?” అనే ప్రశ్నకు year/source లేకపోతే ప్రశ్నలో ఉపయోగించిన terminologyని పరిశీలించాలి.

E. Forest Policy – 33% Target

National Forest Policy, 1988 ప్రకారం దేశంలో కనీసం 1/3 (33.33%) geographical area forest/tree cover కింద ఉండాలనే national goal ఉంది. Hill and mountainous regionsలో ఇది 2/3 ఉండాలని లక్ష్యం. (Press Information Bureau)

అందువల్ల AP యొక్క present forest/tree situationను policy targetతో పోల్చినప్పుడు రాష్ట్రానికి green cover పెంపు అవసరం ఉంటుంది.

F. AP Forests – Latest Program Points

SES 2024–25 ప్రకారం urban forestryలో **Nagaravanams (City Forests)**కు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. Survey reporting periodలో 37 Nagaravanams completed కాగా, 7 Temple Eco-Parks developmentలో ఉన్నాయి. Nagar Van Yojana కింద 61 Nagar Vans sanctioned అయ్యాయి. 

State Forest Development Agency (SFDA) ద్వారా National Afforestation Programme, Green India Mission (GIM), National Medicinal Plants Board వంటి కార్యక్రమాలు అమలవుతున్నాయి.

2.ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో అడవుల రకాలు – Types of Forests

అడవులను 5 ప్రధాన రకాలు

2.1. తేమ ఆకురాల్చే అడవులు – Moist Deciduous Forests

వర్షపాతం ఎక్కువగా ఉండే ప్రాంతాల్లో ఈ అడవులు అభివృద్ధి చెందుతాయి. Uploaded material ప్రకారం వీటి ప్రాంతాల్లో సుమారు 125–200 సెం.మీ. వర్షపాతం ఉంటుంది.

ప్రధాన ప్రాంతాలు: ఉత్తరాంధ్రలోని తూర్పు కనుమలు, ఏజెన్సీ ప్రాంతాలు, అధిక వర్షపాతం పొందే కొండ ప్రాంతాలు.

ముఖ్య లక్షణం: సంవత్సరంలో ఒక నిర్దిష్ట పొడి కాలంలో చెట్లు ఆకులు రాలుస్తాయి; Dry Deciduousతో పోలిస్తే vegetation దట్టంగా ఉంటుంది.

ముఖ్య వృక్షాలు: టేకు, వెదురు, మద్ది వంటి species ఈ forest beltలో ముఖ్యమైనవి.

Exam clue:
125–200 cm rainfall → Moist Deciduous Forest

2.2. పొడి ఆకురాల్చే అడవులు – Dry Deciduous Forests

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో విస్తృతంగా కనిపించే ముఖ్యమైన forest type. Moist Deciduousతో పోలిస్తే తక్కువ వర్షపాతం, ఎక్కువ dry period ఉండే ప్రాంతాల్లో అభివృద్ధి చెందుతుంది.

ప్రధాన ప్రాంతాలు: నల్లమల, శేషాచలం, రాయలసీమలోని అనేక కొండ ప్రాంతాలు మరియు తూర్పు కనుమల comparatively dry portions.

ముఖ్య వృక్షాలు: టేకు, మద్ది, వేప, మోదుగ, వెలగ మొదలైనవి.

ఈ categoryలో APPSCకు అత్యంత ముఖ్యమైన ప్రత్యేక species ఎర్రచందనం (Red Sanders).

Red Sanders → Pterocarpus santalinus
ప్రధాన belt → శేషాచలం మరియు పరిసర ప్రాంతాలు

Uploaded material కూడా Red Sandersను APలోని ప్రత్యేక ముఖ్యమైన speciesగా separately highlights చేస్తోంది.

2.3. ముళ్ల అడవులు – Thorn Forests

వర్షపాతం తక్కువగా ఉండే, అధిక ఉష్ణోగ్రతలు మరియు ఎక్కువ dry period ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఈ vegetation కనిపిస్తుంది.

ప్రధాన ప్రాంతం: పొడి రాయలసీమ ప్రాంతాలు.

లక్షణాలు: చెట్లు పొట్టిగా ఉండటం, ముళ్లు కలిగి ఉండటం, చిన్న ఆకులు, లోతైన వేర్లు వంటి drought adaptations కనిపిస్తాయి.

ముఖ్య మొక్కలు: తుమ్మ, రేగు మరియు వివిధ thorny shrubs.

Exam clue:
Low rainfall + Rayalaseema → Thorn Forest

4.4. సముద్రతీర / లిట్టోరల్ అడవులు – Littoral Forests

Geography classificationలో Littoral/Coastal typeను ప్రత్యేక forest categoryగా పరిగణించారు.

ఇవి బంగాళాఖాతం తీర ప్రాంతాలకు సంబంధించిన vegetation.

సముద్ర తీరంలోని ఇసుక నేలలు, saline influence, coastal environmental conditionsకు అనుగుణంగా vegetation అభివృద్ధి చెందుతుంది.

APPSCలో గుర్తుంచుకోవాల్సింది:

Littoral Forest ≠ Mangrove Forest

రెండూ coastal vegetation అయినప్పటికీ ఒకటే forest typeగా భావించకూడదు.

4.5. మడ అడవులు – Mangrove Forests

Uploaded materialలో Mangrovesకు ప్రత్యేకంగా section కూడా ఉంది.

ఇవి సాధారణంగా:

నదీముఖాలు + డెల్టాలు + Tidal water + Saline/Brackish water

పరిస్థితుల్లో అభివృద్ధి చెందుతాయి.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రధానంగా:

గోదావరి డెల్టా → Coringa/Kakinada mangroves

కృష్ణా డెల్టా → Krishna estuarine mangroves

Mangroves తీరప్రాంతాన్ని తుఫానులు, అలలు, coastal erosion నుంచి రక్షించడంలో ముఖ్యమైన ecological barrierగా పనిచేస్తాయి.

రకం	English	ప్రధాన పరిస్థితి	APలో ముఖ్య ప్రాంతం	APPSC Keyword
1	Moist Deciduous	అధిక వర్షపాతం; uploaded materialలో 125–200 cm	ఉత్తరాంధ్ర/తూర్పు కనుమలు	125–200 cm
2	Dry Deciduous	మధ్యస్థ–తక్కువ వర్షపాతం	నల్లమల, శేషాచలం, రాయలసీమ	Most important/widespread type
3	Thorn Forests	తక్కువ వర్షపాతం	పొడి రాయలసీమ	Drought vegetation
4	Littoral Forests	Coastal conditions	AP తీర ప్రాంతం	Coastal vegetation
5	Mangrove Forests	Tidal + saline/brackish water	Godavari & Krishna deltas	Coringa

జిల్లా	ప్రధాన అడవి రకం / అడవి ప్రాంతం	ముఖ్య కొండలు / హిల్ స్టేషన్లు	ముఖ్య పర్యాటక ప్రదేశాలు	ముఖ్య దేవాలయాలు	ప్రధాన నదులు	సరస్సులు / జలాశయాలు
శ్రీకాకుళం	తేమ/పొడి ఆకురాల్చే అడవులు	తూర్పు కనుమలు	బారువ, కళింగపట్నం	శ్రీకూర్మం, అరసవల్లి	వంశధార, నాగావళి	ముఖ్య జలాశయాలు
పార్వతీపురం మన్యం	తేమ ఆకురాల్చే/ఏజెన్సీ అడవులు	తూర్పు కనుమలు	ఏజెన్సీ, జలపాతాలు	స్థానిక ప్రముఖ క్షేత్రాలు	నాగావళి ఉపనదులు	ప్రాజెక్టులు/రిజర్వాయర్లు
విజయనగరం	తేమ/పొడి ఆకురాల్చే	తూర్పు కనుమలు	బొబ్బిలి, రామతీర్థం	రామతీర్థం	నాగావళి, చంపావతి	తాటిపూడి
విశాఖపట్నం	తీర/కొండ vegetation	సింహాచలం–కైలాసగిరి	RK Beach, Rushikonda, Kailasagiri	సింహాచలం	స్థానిక తీర ప్రవాహాలు	—
అనకాపల్లి	పొడి ఆకురాల్చే + తీర vegetation	తూర్పు కనుమల అంచులు	బొజ్జన్నకొండ	ప్రముఖ స్థానిక ఆలయాలు	శారద, వరాహ	—
అల్లూరి సీతారామరాజు	తేమ ఆకురాల్చే దట్టమైన అడవులు	అరకు–అనంతగిరి belt	అరకు, బొర్రా గుహలు	—	గోదావరి ఉపనదులు	—
పోలవరం	గోదావరి–పాపికొండ అటవీ ప్రాంతం	పాపికొండలు	పాపికొండలు, గోదావరి	—	గోదావరి, శబరి belt	పోలవరం reservoir ప్రాంతం
కాకినాడ	మడ + తీర అడవులు	—	కోరింగ, కాకినాడ బీచ్	అన్నవరం belt*	గోదావరి డెల్టా distributaries	Coringa wetlands
డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్ కోనసీమ	మడ/డెల్టా vegetation	—	కోనసీమ	అంతర్వేది, అయినవిల్లి, ర్యాలి	గౌతమి–వశిష్ఠ గోదావరి	డెల్టా wetlands
తూర్పు గోదావరి	డెల్టా/పొడి ఆకురాల్చే pockets	—	రాజమహేంద్రవరం పరిసరాలు	ద్వారకా తిరుమల కాదు—జిల్లా trap	గోదావరి	—
పశ్చిమ గోదావరి	డెల్టా vegetation	—	భీమవరం పరిసరాలు	సోమారామం	గోదావరి డెల్టా కాలువలు	కొల్లేరు పరిసరాలు
ఏలూరు	పొడి ఆకురాల్చే + wetland belt	—	కొల్లేరు	ద్వారకా తిరుమల	తమ్మిలేరు	కొల్లేరు సరస్సు
ఎన్టీఆర్	పొడి ఆకురాల్చే/కొండ vegetation	కొండపల్లి	విజయవాడ, కొండపల్లి	కనకదుర్గమ్మ	కృష్ణా	ప్రకాశం బ్యారేజ్ reservoir
కృష్ణా	తీర/మడ vegetation	—	మంగినపూడి, హంసలదీవి	మోపిదేవి	కృష్ణా	డెల్టా wetlands
గుంటూరు	పొడి ప్రాంత vegetation	—	అమరావతి ప్రాంతం	అమరలింగేశ్వర	కృష్ణా	—
పల్నాడు	పొడి ఆకురాల్చే	నల్లమల అంచులు	నాగార్జునకొండ పరిసరాలు	కోటప్పకొండ	కృష్ణా	నాగార్జునసాగర్ reservoir భాగం
బాపట్ల	తీర vegetation	—	సూర్యలంక	భావనారాయణ స్వామి	కృష్ణా డెల్టా drainage	coastal wetlands
ప్రకాశం	పొడి ఆకురాల్చే/తీర vegetation	వెలిగొండ అంచులు	ఒంగోలు, కొత్తపట్నం	సింగరకొండ	గుండ్లకమ్మ	గుండ్లకమ్మ reservoir
మార్కాపురం	నల్లమల పొడి ఆకురాల్చే అడవులు	నల్లమల, వెలిగొండ	కంభం ప్రాంతం	త్రిపురాంతకం తదితరాలు	గుండ్లకమ్మ, మూసీ, పాలేరు, సాగిలేరు	కంభం చెరువు
SPSR నెల్లూరు	పొడి + తీర vegetation	వెలిగొండ అంచులు	మైపాడు, నేలపట్టు	జొన్నవాడ, రంగనాథస్వామి	పెన్నా	coastal wetlands
తిరుపతి	పొడి ఆకురాల్చే, ఎర్రచందనం belt	శేషాచలం	తిరుమల, తలకోన, శ్రీహరికోట	శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి	స్వర్ణముఖి	పులికాట్ సరస్సు
చిత్తూరు	పొడి ఆకురాల్చే	తూర్పు కనుమలు	కౌండిన్య ప్రాంతం	కాణిపాకం	పాలార్ basin streams	reservoirs
అన్నమయ్య	పొడి ఆకురాల్చే	హార్సిలీ హిల్స్	హార్సిలీ హిల్స్	ఒంటిమిట్ట/అత్తిరాల ప్రాంతం*	చెయ్యేరు	అన్నమయ్య reservoir
YSR కడప	పొడి ఆకురాల్చే + ఎర్రచందనం	శేషాచలం–లంకమల	గండికోట	ఒంటిమిట్ట* boundary must be checked under current 28 districts	పెన్నా, పాపాఘ్ని	బ్రహ్మంసాగర్
అనంతపురము	ముళ్ల/పొద vegetation	isolated hills	గుత్తి కోట	—	పెన్నా basin	reservoirs/tanks
శ్రీ సత్యసాయి	ముళ్ల/పొడి vegetation	పెనుకొండ hills	లేపాక్షి, పుట్టపర్తి	వీరభద్రస్వామి–లేపాక్షి	పెన్నా ఉపనదులు	—
కర్నూలు	పొడి ఆకురాల్చే/ముళ్ల vegetation	ఎర్రమల	కర్నూలు, ఓర్వకల్లు	మంత్రాలయం belt*	తుంగభద్ర, హంద్రీ	సుంకేసుల reservoir
నంద్యాల	నల్లమల అడవులు	నల్లమల	అహోబిలం, బెలూం గుహలు	శ్రీశైలం/Ahobilam boundary facts must be mapped carefully	కృష్ణా, కుందూ	శ్రీశైలం reservoir region

సహజ వృక్షసంపద రకాలు – ముఖ్య వృక్ష జాతులు

సహజ వృక్షసంపద రకం	ముఖ్య వృక్ష జాతులు	APPSCలో గుర్తుంచుకోవాల్సింది
1. తేమ ఆకురాల్చే అడవులు	టేకు, వెదురు, మద్ది, ఎగిస, సాల్	ఉత్తరాంధ్ర–తూర్పు కనుమల అధిక వర్షపాత ప్రాంతాలతో సంబంధం. Uploaded materialలో వర్షపాతం **125–200 సెం.మీ.**గా ఉంది.
2. పొడి ఆకురాల్చే అడవులు	టేకు, మద్ది, వేప, మోదుగ, వెలగ, ఎర్రచందనం	నల్లమల–శేషాచలం–రాయలసీమ ప్రాంతాలు ముఖ్యమైనవి. ఎర్రచందనంను ఈ రకంతో ప్రత్యేకంగా గుర్తుంచుకోవాలి.
3. ముళ్ల అడవులు	తుమ్మ, రేగు, బాబూల్, ముళ్ల పొదలు మరియు చిన్న వృక్షాలు	తక్కువ వర్షపాతం, కరవు/వర్షచ్ఛాయ ప్రాంతాలకు అనుకూలమైన వృక్షాలు.
4. సముద్రతీర అడవులు	సరుగుడు (Casuarina), మొగలి/Pandanus, తీరప్రాంత పొదలు	ఇసుక నేలలు, సముద్ర గాలులు, లవణ ప్రభావం ఉన్న తీరప్రాంత వృక్షసంపద.
5. మడ అడవులు	ఉప్పు పొన్న, బొడ్డు పొన్న, మడ, తెల్లమడ, పత్రి తీగ, బలబండి తీగ	గోదావరి–కృష్ణా డెల్టాలు; ఉప్పు/ఉప్పునీటి ప్రభావం ఉన్న ఆటుపోటు ప్రాంతాలు.

అడవి రకం	ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రధాన ప్రాంతం	ముఖ్య Flora	AP-specific Fauna / Wildlife association
1. తేమ ఆకురాల్చే అడవులు (Moist Deciduous)	ఉత్తరాంధ్ర తూర్పు కనుమలు, ఏజెన్సీ ప్రాంతాలు	టేకు, వెదురు, మద్ది, ఎగిస తదితర తేమ ప్రాంత వృక్షాలు	దట్టమైన తూర్పు కనుమల అటవీ జీవావరణంతో అనుబంధమైన చిరుత, సాంబర్, మచ్చల జింక, అడవి పంది వంటి వన్యప్రాణులు*
2. పొడి ఆకురాల్చే అడవులు (Dry Deciduous)	నల్లమల, శేషాచలం, వెలిగొండ, లంకమల, తలకోన ప్రాంతాలు	టేకు, మద్ది, వేప, మోదుగ, వెలగ, ఎర్రచందనం	పులి, ఇండియన్ బైసన్/గౌర్, ఎలుగుబంటి, చిరుత, సాంబర్, మచ్చల జింక; శేషాచలం ప్రాంతంలో Golden Gecko ముఖ్యమైన AP fauna*
3. ముళ్ల / పొద అడవులు (Thorn & Scrub)	రాయలసీమలోని తక్కువ వర్షపాత ప్రాంతాలు	తుమ్మ, రేగు, బాబూల్/ముళ్ల పొదలు	కృష్ణజింక (Blackbuck), జెర్డాన్స్ కోర్సర్, నెమలి, నక్క, కుందేలు వంటి పొడి ప్రాంత జీవులు*
4. సముద్రతీర అడవులు (Littoral/Coastal)	బంగాళాఖాతం వెంట AP తీర ప్రాంతం	సరుగుడు, మొగలి మరియు తీరప్రాంత వృక్షాలు/పొదలు	Olive Ridley సముద్ర తాబేళ్లు, తీర పక్షులు, వలస పక్షులు*
5. మడ అడవులు (Mangroves)	గోదావరి, కృష్ణా నదీముఖాలు/డెల్టాలు; కోరింగ ప్రాంతం	ఉప్పు పొన్న, బొడ్డు పొన్న, మడ, తెల్లమడ మొదలైన మడ జాతులు	చేపలు, రొయ్యలు, పీతలు, నీటి/వలస పక్షులు మరియు estuarine fauna; mangrove ecosystemకు అనుబంధ జీవవైవిధ్యం*

 ఆంధ్రప్రదేశ్ వన్యప్రాణి వనరులు మరియు సంరక్షణ click here

Advertisemtnt