ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో నీటిపారుదల 2024-25 | Irrigation in Andhra Pradesh | APPSC Geography Telugu ~ Knowresults - All Universities Exam Results, Timetables, Notifications, Syllabus, Previous Year Pape

1. నీటిపారుదల అంటే ఏమిటి?

వ్యవసాయ పంటలకు అవసరమైన నీటిని వర్షపాతంపై మాత్రమే ఆధారపడకుండా కాలువలు, చెరువులు, బావులు, గొట్టపు బావులు, జలాశయాలు, ఎత్తిపోతల పథకాలు మొదలైన కృత్రిమ మార్గాల ద్వారా అందించడాన్ని నీటిపారుదల (Irrigation) అంటారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో నీటిపారుదల అత్యంత ప్రాధాన్యమైనది. కారణాలు: వర్షపాతం ప్రాంతాలవారీగా అసమానంగా ఉండటం, రాయలసీమలో కరువు పరిస్థితులు, వరి వంటి నీటి అవసరం ఎక్కువైన పంటలు, అలాగే ఖరీఫ్‌తో పాటు రబీ పంటలు సాగు చేయాల్సిన అవసరం.

APPSC దృష్టిలో irrigationను నదీవ్యవస్థతో కలిపి చదవాలి:

Godavari → Godavari Delta, Polavaram
Krishna → Srisailam, Nagarjuna Sagar, Pulichintala, Prakasam Barrage
Pennar → Somasila, Pennar Delta
Tungabhadra → TBP canals, KC Canal, HNSS

2. నీటిపారుదల ప్రధాన రకాలు

ప్రధానంగా:

కాలువల నీటిపారుదల (Canal Irrigation): నది/జలాశయం నుంచి కాలువల ద్వారా నీటిని వ్యవసాయ భూములకు తీసుకెళ్తారు. గోదావరి, కృష్ణా డెల్టాలలో ఇది అత్యంత ముఖ్యమైన విధానం.

చెరువుల నీటిపారుదల (Tank Irrigation): చిన్న వాగులు, వర్షపు నీటిని చెరువుల్లో నిల్వ చేసి సాగుకు ఉపయోగిస్తారు. రాయలసీమ మరియు ఎత్తైన ప్రాంతాల్లో దీనికి ప్రాధాన్యం ఉంది.

బావులు/గొట్టపు బావులు: భూగర్భ జలాలను ఉపయోగిస్తాయి.

Lift Irrigation: సహజ గురుత్వ ప్రవాహం సాధ్యం కానప్పుడు నీటిని పంపుల ద్వారా ఎత్తైన ప్రాంతాలకు పంపడం.

Micro Irrigation: Drip, Sprinkler, Rain-gun/Rainport వంటి పద్ధతులు. AP SCERT material కూడా drip మరియు sprinkler ద్వారా seepage, evaporation losses తగ్గించి నీటిని ఆదా చేయవచ్చని వివరిస్తుంది.

ప్రస్తుతం APMIP కింద drip మరియు sprinkler irrigationకు ప్రాధాన్యం కొనసాగుతోంది. ఉదాహరణకు Tirupati district అధికారిక సమాచారం ప్రకారం 2025–26కు 4,000 ha లక్ష్యం పేర్కొనబడింది.

3. ప్రాజెక్టుల వర్గీకరణ

APPSCలో ఇది ముఖ్యమైన concept.

సాధారణంగా irrigation projectsను Major, Medium, Minorగా ఆయకట్టు (Culturable Command Area/irrigation potential) ఆధారంగా వర్గీకరిస్తారు.

CCA – Culturable Command Area అంటే ఒక irrigation project ద్వారా సాగునీరు అందించడానికి అనువైన సాగుభూమి.

ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యవసాయ ఆధారిత రాష్ట్రం కావడంతో నీటిపారుదల రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థలో అత్యంత ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది. కాలువలు, ఆనకట్టలు, జలాశయాలు, చెరువులు, బావులు, బోరుబావులు, ఎత్తిపోతల పథకాలు మరియు సూక్ష్మ నీటిపారుదల వ్యవస్థలు రాష్ట్రంలోని ప్రధాన నీటిపారుదల వనరులు. వ్యవసాయ ఉత్పాదకత పెంపు, కరువు ప్రభావం తగ్గింపు, పంటల స్థిరత్వం మరియు గ్రామీణ జీవనోపాధికి నీటిపారుదల మౌలిక సదుపాయాలు కీలకం.

**2024–25 ఆంధ్రప్రదేశ్ సామాజిక–ఆర్థిక సర్వే (Socio Economic Survey 2024–25)**లోని తాజా అధికారిక గణాంకాలను పాత పాఠ్యపుస్తక సమాచారంతో కలిపి APPSC పరీక్షల దృష్ట్యా ఈ నోట్స్‌లో నవీకరించాం.

3.ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో నీటి లభ్యత

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో సుమారు 40 ప్రధాన, మధ్యతరహా మరియు చిన్న నదులు ఉన్నాయి. వీటిలో 15 అంతర్రాష్ట్ర నదులు. గోదావరి, కృష్ణా, పెన్నా, వంశధార, నాగావళి రాష్ట్ర నీటిపారుదలకు అత్యంత ముఖ్యమైన నదులు. కృష్ణా, గోదావరి జలాల పంపిణీ జల వివాద ట్రిబ్యునళ్ల తీర్పుల ఆధారంగా జరుగుతుండగా, బహుదా, వంశధార, నాగావళి, పెన్నా, పాలార్, పొన్నియార్ వంటి నదుల జలాల వినియోగం సంబంధిత రాష్ట్రాల మధ్య ఒప్పందాలకు అనుగుణంగా ఉంటుంది.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు సంబంధించిన 15 అంతర్రాష్ట్ర నదులు

క్ర.సం.	నది	జలాలను పంచుకునే రాష్ట్రాలు
1	బహుదా	ఆంధ్రప్రదేశ్ – ఒడిశా
2	మహేంద్రతనయ	ఆంధ్రప్రదేశ్ – ఒడిశా
3	పూండి మైనర్ డ్రైనేజెస్	ఆంధ్రప్రదేశ్ – ఒడిశా
4	వంశధార	ఆంధ్రప్రదేశ్ – ఒడిశా
5	నాగావళి	ఆంధ్రప్రదేశ్ – ఒడిశా
6	గోదావరి	AP, మహారాష్ట్ర, ఒడిశా, కర్ణాటక, ఛత్తీస్‌గఢ్, మధ్యప్రదేశ్
7	కృష్ణా	AP, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక
8	పెన్నా	AP – కర్ణాటక
9	అరణియార్	AP – తమిళనాడు
10	కొర్తలియార్	AP – తమిళనాడు
11	పాలార్	AP, కర్ణాటక, తమిళనాడు
12	పొన్నియార్	AP, కర్ణాటక, తమిళనాడు
13	బుడమేరు	అంతర్రాష్ట్ర జలాల పట్టికలో చేర్చబడింది
14	ఎర్రకాలువ	AP – తెలంగాణ
15	తమ్మిలేరు	AP – తెలంగాణ

ఈ 15 నదుల జాబితాను 2024–25 Socio Economic Surveyలోని Table 7.1 ఆధారంగా గుర్తుంచుకోవాలి.

4.ఆంధ్రప్రదేశ్ నీటిపారుదల సామర్థ్యం – తాజా గణాంకాలు

31 డిసెంబర్ 2024 నాటికి రాష్ట్రంలో సృష్టించబడిన మొత్తం Irrigation Potential = 106.15 లక్షల ఎకరాలు. ఇందులో ప్రధాన నీటిపారుదల వాటా అత్యధికం.

నీటిపారుదల రంగం	ఆయకట్టు / Irrigation Potential (లక్షల ఎకరాలు)	మొత్తం సామర్థ్యంలో సుమారు వాటా
ప్రధాన నీటిపారుదల (Major)	66.81	62.94%
మధ్యతరహా (Medium)	5.62	5.29%
చిన్న నీటిపారుదల (Minor)	25.60	24.12%
APSIDC Lift Irrigation	8.12	7.65%
మొత్తం	106.15	100%

APPSC ముఖ్యాంశం:
Major > Minor > APSIDC > Medium.

రాష్ట్రంలో 40 ప్రాజెక్టులు – 23 Major, 7 Medium, 4 Flood Bank, 6 Modernisation – ద్వారా మరో 37.63 లక్షల ఎకరాల కొత్త Irrigation Potential సృష్టించడంతో పాటు 4.48 లక్షల ఎకరాల ప్రస్తుత ఆయకట్టును స్థిరీకరించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.

అదనంగా SPVల ద్వారా 54 నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులు, మొత్తం ₹77,845 కోట్ల వ్యయంతో అమలు చేయబడుతున్నాయి. వీటి ద్వారా 9,19,536 ఎకరాల కొత్త ఆయకట్టు, 49,92,894 ఎకరాల స్థిరీకరణ లక్ష్యంగా ఉంది.

5.రాష్ట్రంలో వాస్తవంగా నీటిపారుదల పొందుతున్న విస్తీర్ణం

2023–24లో రాష్ట్ర Gross Area Irrigated = 32.71 లక్షల హెక్టార్లు.

వనరు	స్థూల నీటిపారుదల విస్తీర్ణం – 2023–24 (లక్షల హెక్టార్లు)
కాలువలు	13.24
చెరువులు	2.69
బావులు	15.68
ఇతర వనరులు	1.10
మొత్తం	32.71

అదే సంవత్సరంలో Net Area Irrigated = 26.03 లక్షల హెక్టార్లు.

వనరు	నికర నీటిపారుదల విస్తీర్ణం – 2023–24 (లక్షల హెక్టార్లు)
కాలువలు	10.08
చెరువులు	2.55
బావులు	12.42
ఇతర వనరులు	0.98
మొత్తం	26.03

పరీక్షకు ముఖ్యమైన క్రమం:
Wells > Canals > Tanks > Others

ఇక్కడ 106.15 లక్షల ఎకరాలు Irrigation Potential కాగా, 32.71 లక్షల హెక్టార్లు Gross Area Actually Irrigated. ఈ రెండు గణాంకాలను ఒకటిగా భావించకూడదు.

6.జిల్లాల వారీగా Irrigation Potential – 31.12.2024

తాజా 26 జిల్లాల వ్యవస్థ ప్రకారం ముఖ్యమైన జిల్లా గణాంకాలు:

జిల్లా	మొత్తం Irrigation Potential (ఎకరాలు)
SPS నెల్లూరు	8,00,731
పల్నాడు	7,68,038
బాపట్ల	6,90,137
కృష్ణా	6,23,470
శ్రీకాకుళం	5,91,797
నంద్యాల	5,67,143
ప్రకాశం	5,49,554
ఏలూరు	5,49,060
NTR	4,96,127
తిరుపతి	4,85,155
YSR కడప	4,71,252
పశ్చిమ గోదావరి	4,67,121
కాకినాడ	4,48,304
విజయనగరం	3,79,515
తూర్పు గోదావరి	3,73,383
గుంటూరు	3,67,555
డా. B.R. అంబేడ్కర్ కోనసీమ	3,10,125
అనకాపల్లి	2,94,169
కర్నూలు	2,91,848
పార్వతీపురం మన్యం	2,63,693
అనంతపురం	2,23,581
అన్నమయ్య	1,67,739
అల్లూరి సీతారామరాజు	1,65,147
శ్రీ సత్యసాయి	1,33,098
చిత్తూరు	1,19,667
విశాఖపట్నం	18,320

మొత్తం జిల్లా Irrigation Potential 1,06,15,729 acres, అంటే సుమారు 106.15 లక్షల ఎకరాలు.

APPSC గుర్తుంచుకోవాలి: ఈ పట్టిక ప్రకారం అత్యధికం SPS Nellore – 8,00,731 acres, అత్యల్పం Visakhapatnam – 18,320 acres.

7.చిన్న నీటిపారుదల – Minor Irrigation

5,000 ఎకరాల వరకు ఆయకట్టుకు సేవలందించే ప్రాజెక్టులు Minor Irrigation పరిధిలోకి వస్తాయి. కరువు ప్రాంతాలు మరియు Major/Medium irrigation command పరిధికి బయట ఉన్న ప్రాంతాలకు ఇవి అత్యంత ముఖ్యమైనవి.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 38,862 చెరువులు ఉన్నాయి. వీటి మొత్తం Registered Ayacut 25.60 లక్షల ఎకరాలు. అయితే ప్రతి సంవత్సరం మొత్తం ఆయకట్టు సాగులోకి రావడం లేదు; సగటు **Ayacut Gap సుమారు 57%**గా ఉంది.

6వ Minor Irrigation Census (reference year 2017–18) ప్రకారం రాష్ట్రంలో 11.91 లక్షల Minor Irrigation Sources ఉన్నాయి. 5వ MI Census 2013–14తో పోలిస్తే 1.37 లక్షల వనరులు పెరిగాయి.

రాష్ట్రంలోని జలవనరుల సంఖ్య

1st Census of Water Bodies (2017–18) ప్రకారం:

Water Body	సంఖ్య
Ponds	14,132
Tanks	1,13,425
Lakes	62
Reservoirs	703
Water Conservation Schemes / Percolation Tanks / Check Dams	57,492
Others	4,963
మొత్తం	1,90,777

8.ఎత్తిపోతల నీటిపారుదల – Lift Irrigation

సహజంగా నీరు ప్రవహించలేని ఎత్తైన ప్రాంతాలకు దిగువ ప్రాంతం నుంచి నీటిని ఎత్తిపోసి సాగునీరు అందించడమే Lift Irrigation. ముఖ్యంగా కరువు, మెట్ట ప్రాంతాల్లో దీనికి ప్రాధాన్యం ఉంది.

APSIDC ఇప్పటివరకు 1,049 Lift Irrigation Schemes అమలు చేసి 8.12 లక్షల ఎకరాల Irrigation Potential సృష్టించింది. ప్రస్తుతం 53 Lift Irrigation schemes ద్వారా 78,199 ఎకరాల ఆయకట్టు సృష్టించే పనులు జరుగుతున్నాయి. మరో 85 schemes Hydrological Clearance పొంది 1.74 లక్షల ఎకరాల కొత్త Irrigation Potential లక్ష్యంగా ఉన్నాయి. 2024–25లో రెండు LI schemes ద్వారా 782 acres సామర్థ్యం సృష్టించబడింది; 31-12-2024 వరకు ₹18.87 కోట్లు ఖర్చు చేశారు.

Kothakota Lift Irrigation Scheme – Tungabhadra River, Kurnool; సుమారు ₹7.47 కోట్లు; 656 acres; 562 farmers.

Akkajamma Cheruvu Lift Irrigation Scheme – Srisailam Reservoir Back Canal, Banaganapalle, Nandyal; ₹2.28 కోట్లు; 126 acres; 190 farmers.

461 పాత/నిరుపయోగ Lift Irrigation projectsను పునరుద్ధరించి 2.98 లక్షల ఎకరాల ఆయకట్టును స్థిరీకరించారు.

9.పోలవరం బహుళార్థసాధక ప్రాజెక్టు

Polavaram Irrigation Project గోదావరి నదిపై, Dowlaiswaramలోని Sir Arthur Cotton Barrageకు సుమారు 42 km upstreamలో ఉంది. ఇది Eluru జిల్లాలో ఉన్న Multipurpose Terminal Reservoir Project. 1941లో ప్రతిపాదించబడిన ఈ ప్రాజెక్టు 2005లో Jalayagnam programme కింద ప్రారంభమైంది. AP Reorganisation Act, 2014 ద్వారా National Project హోదా పొందింది.

పోలవరం అంశం	గణాంకం
Reservoir Gross Capacity	194.6 TMC
Water utilisation	322.73 TMC
Irrigation benefit	7.20 లక్షల ఎకరాలు
Hydropower	960 MW
Godavari → Krishna diversion	80 TMC
Visakhapatnam drinking & industrial supply	23.44 TMC
Drinking-water beneficiaries	28.5 లక్షల మంది
Villages benefited	540

పోలవరం పనుల పురోగతి – డిసెంబర్ 2024

Component	Progress
Head Works	74.92%
Left Main Canal	73%
Right Main Canal	93%
Total Project Works	77%
Overall Project Progress	53.47%

Land Acquisition మరియు Rehabilitation & Resettlementను కలిపినప్పుడు overall progress 53.47%గా Survey పేర్కొంటుంది. కాబట్టి “Polavaram 77% complete” మరియు “53.47% overall progress” అనేవి వేర్వేరు measures.

10.ముఖ్యమైన కొనసాగుతున్న నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులు

Socio Economic Survey 2024–25 Annexureలో నివేదించిన status:

ప్రాజెక్టు	Work Done	లక్ష్య సంవత్సరం / స్థితి	New Ayacut (Acres)
B.R.R. Vamsadhara Phase-II Stage-II	92%	2025	17,200
SGL Thotapalli Barrage	84.77%	2025	47,188
Pushkara LIS	98.72%	—	44,152
Tadipudi LIS	78%	2025	47,487
Polavaram	78.64%*	2027	7,20,000
Chintalapudi LIS	66.43%	2026	2,00,000
Gundlakamma Reservoir	98%	Balance works	8,825
Poola Subbaiah Veligonda	75%	2026	4,24,100
Somasila	94.96%	2025	38,406
Somasila HLC Phase-I	65%	2025	43,200
Somasila HLC Phase-II	35%	2025	46,453
HNSS Phase-I	94%	Pre-closed	5,75,996
HNSS Phase-II	82%	—	—
Telugu Ganga	89.76%	—	1,94,107
GNSS Phase-I	95%	2025	2,56,050
GNSS Phase-II	63.56%	2026	—

*Annexure project-status percentage and Polavaram fact-box overall progress use different measures. Therefore they should not be treated as contradictory figures.

11.కేంద్ర ప్రభుత్వ సహాయంతో నీటిపారుదల కార్యక్రమాలు

National Hydrology Project (NHP) 100% Central Sector grantతో అమలవుతోంది. APలో real-time groundwater monitoring కోసం 3 district data centres + 1 State Level Data Centre ఏర్పాటు చేయబడినట్లు Survey పేర్కొంటుంది.

AIBP/PMKSY: దేశవ్యాప్తంగా గుర్తించిన 99 priority projectsలో 8 projects Andhra Pradeshలో ఉన్నాయి. వీటి విలువ ₹4,539.48 కోట్లు; Central Assistance ₹504.81 కోట్లు. Maddigedda project పూర్తయింది; మిగిలిన ఏడు ప్రాజెక్టుల్లో సుమారు 90% progress నమోదైంది. Target 3.01 lakh ha కాగా 2.26 lakh ha Irrigation Potential సృష్టించబడింది.

CADWM: APలో 7 projects; approved cost ₹971.42 crore; Central Share 50%; proposed Cultivable Command Area 1,78,620 ha.

HKKP–RRR: 100 water bodiesకు approval; 97లో works taken up; 36 completed; restored ayacut 1,466.24 ha.

APILIP మరియు APIIATP

APILIP-Iలో 4 Medium Irrigation Projects మరియు 93 Minor Irrigation Tanks modernization పూర్తయ్యాయి. వీటి ద్వారా 30,166 ha ayacut stabilized, ఇందులో gap ayacut 9,960 ha.

APILIP-II మొత్తం వ్యయం ₹2,000 crore; JICA financial assistance 84%; లక్ష్య ఆయకట్టు 3,85,262 acres.

APIIATP World Bank aided project. 536 selected tanks ద్వారా 56,656 ha ayacut stabilization లక్ష్యం. Project cost ₹720 crore; World Bank share 70% = ₹504 crore; సుమారు 1.2 lakh familiesకు ప్రయోజనం కల్పించడం లక్ష్యం.

సూక్ష్మ నీటిపారుదల – Micro Irrigation

Drip మరియు Sprinkler irrigation ద్వారా నీటి వినియోగ సామర్థ్యాన్ని పెంచడం, నీరు–విద్యుత్–కూలీల వినియోగాన్ని తగ్గించడం Micro Irrigation ప్రధాన ఉద్దేశం.

2024–25 Horticulture achievementsలో 1,89,000 acresను Micro Irrigation కిందకు తీసుకువచ్చినట్లు Survey పేర్కొంది; target 3.10 lakh acres. Drip irrigation ద్వారా ఉత్పత్తి, ఉత్పాదకత 30–40% పెరిగే అవకాశం ఉందని Survey పేర్కొంటుంది.

APMIP – RKVY-PDMC 2003 నుంచి అమలులో ఉంది. 2025–26లో అదనంగా 3,00,000 hectaresను Micro Irrigation కిందకు తీసుకురావడం key expected outcomeగా పేర్కొన్నారు.

భూగర్భ జలాలు – Ground Water

ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యవసాయంలో Groundwater అత్యంత కీలకం. Survey ప్రకారం భూగర్భ జలాలు రాష్ట్ర Gross Irrigated Areaలో సుమారు 41% వాటాను కలిగి ఉండగా, రాష్ట్రంలో సుమారు 19 లక్షల agricultural borewells ఉన్నాయి.

GEC 2023–24 ప్రకారం APను groundwater assessment కోసం 748 watersheds/basinsగా విభజించారు. Overall stage of groundwater development 29.8%; command areasలో 22.58%, non-command areasలో 37.4%.

Ground Water Resources – GEC 2023–24

అంశం	Command Area (MCM)	Non-command (MCM)	Total (MCM)
Annual Extractable Groundwater	13,489	12,922	26,411
Extraction for all uses	3,046	4,834	7,879
Balance availability	10,443	8,089	18,532
Stage of development	23%	37%	30%

State category overall Safeగా ఉంది.

26,411 MCM అంటే సుమారు 932 TMC groundwater availability; 7,879 MCM (278 TMC) వినియోగం; balance 18,532 MCM (654 TMC). Groundwater ద్వారా సుమారు 41.44 lakh acres gross area irrigated అవుతోంది.

Groundwater classification

Category	Watersheds	Mandals	Villages
Over-exploited	20	9	830
Critical	7	2	450
Semi-critical	33	38	1,271
Safe & Saline	688	630	14,916
Total	748	679	17,467
Groundwater Stress	60	49	2,551

APWALTA కింద notification కోసం 300 over-exploited villages ప్రతిపాదించబడ్డాయి.

రాష్ట్రంలో groundwater monitoring కోసం 3,005 observation wells, వాటిలో 1,810 piezometers ఉన్నాయి. 748 basinsలో Digital Water Level Recorders with telemetry ద్వారా real-time monitoring జరుగుతోంది. 2024–25లో 6,771 water samples పరీక్షించారు; target 7,042 — achievement 96%.

Water Resources Management – తాజా అంశాలు

APWRIMSను NRSC–ISRO సహకారంతో satellite data, hydrological models, real-time sensors, field data తదితరాలను సమగ్రపరచి అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.

NAQUIM కింద 1.43 lakh sq. km recharge-worthy areaపై అధ్యయనం నిర్వహించారు.

రాష్ట్రంలోని 1.63 lakh sq. km geographical areaను water audit కోసం 74 micro-level river sub-basinsగా విభజించారు. వీటిలో 45 surplus sub-basins, 29 deficit sub-basinsగా గుర్తించారు.

12. ఆంధ్రప్రదేశ్ నీటిపారుదల రంగంలో కీలక పరిణామాలు – Key Developments in Irrigation

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో నీటిపారుదల అభివృద్ధి ప్రస్తుతం కేవలం కొత్త ఆనకట్టల నిర్మాణానికి మాత్రమే పరిమితం కాకుండా, కొత్త ఆయకట్టు సృష్టి, పాత ఆయకట్టు స్థిరీకరణ, ఎత్తిపోతల పథకాలు, చెరువుల పునరుద్ధరణ, సూక్ష్మ నీటిపారుదల, భూగర్భజల నిర్వహణ, డిజిటల్ మానిటరింగ్ మరియు నదుల అనుసంధానం వైపు విస్తరించింది.

1. నీటిపారుదల సామర్థ్యం 106.15 లక్షల ఎకరాలకు చేరిక: 31 డిసెంబర్ 2024 నాటికి రాష్ట్రంలో మొత్తం 106.15 లక్షల ఎకరాల Irrigation Potential సృష్టించబడింది. ఇందులో Major Irrigation 66.81 లక్షలు, Medium Irrigation 5.62 లక్షలు, Minor Irrigation 25.60 లక్షలు, APSIDC 8.12 లక్షల ఎకరాలు ఉన్నాయి.

2. మరో 40 నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులపై దృష్టి: రాష్ట్రం 23 Major + 7 Medium + 4 Flood Bank + 6 Modernisation = 40 projectsను చేపట్టాలని/పూర్తిచేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. వీటి ద్వారా 37.63 లక్షల ఎకరాల కొత్త Irrigation Potential సృష్టించడం, మరో 4.48 లక్షల ఎకరాల ఆయకట్టును స్థిరీకరించడం లక్ష్యం.

3. SPV విధానంలో భారీ పెట్టుబడులు: 54 irrigation projectsను Special Purpose Vehicles ద్వారా అమలు చేసే కార్యక్రమం ఉంది. వీటి cumulative cost ₹77,845 కోట్లు; కొత్త ఆయకట్టు లక్ష్యం 9.20 లక్షల ఎకరాలు, stabilization లక్ష్యం 49.93 లక్షల ఎకరాలు. Rayalaseema, Palnadu, Uttarandhra వంటి నీటి కొరత ప్రాంతాలకు ఇందులో ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది.

4. పోలవరం – రాష్ట్ర నీటిపారుదలలో అత్యంత కీలక ప్రాజెక్టు: Polavaram National Project ద్వారా 7.20 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు, 960 MW జలవిద్యుత్, Godavari నుంచి Krishna basinకు 80 TMC నీటి మళ్లింపు మరియు Visakhapatnamకు 23.44 TMC నీటి సరఫరా వంటి ప్రయోజనాలు లక్ష్యంగా ఉన్నాయి. Socio Economic Survey ప్రకారం December 2024 నాటికి Head Works 74.92%, Left Main Canal 73%, Right Main Canal 93%, project works 77% పురోగతి సాధించాయి.

5. Minor Irrigation పునరుద్ధరణ: రాష్ట్రంలోని 38,862 minor irrigation tanksకు 25.60 లక్షల ఎకరాల registered ayacut ఉంది. అయితే సగటు ayacut gap సుమారు **57%**గా ఉండటంతో చెరువుల restoration, desilting, bund strengthening, water conservation ద్వారా ఈ gapను తగ్గించడంపై దృష్టి పెట్టారు.

6. Lift Irrigation విస్తరణ: APSIDC ఇప్పటివరకు 1,049 Lift Irrigation Schemes ద్వారా 8.12 లక్షల ఎకరాల irrigation potential సృష్టించింది. Survey సమయంలో 53 schemes ద్వారా మరో 78,199 acres సృష్టించే పనులు జరుగుతుండగా, 85 schemesకు hydrological clearance లభించి 1.74 లక్షల ఎకరాల కొత్త potential లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. 461 పాత lift schemesను పునరుద్ధరించడం ద్వారా 2.98 లక్షల ఎకరాల ఆయకట్టు స్థిరీకరించబడింది.

7. Micro Irrigationకు ప్రాధాన్యం: 2024–25లో 1.89 లక్షల ఎకరాలు Micro Irrigation కిందకు తీసుకురాబడ్డాయి; target 3.10 లక్షల ఎకరాలు. Drip irrigation ద్వారా నీరు, విద్యుత్, labour, nutrients ఆదా కావడంతో పాటు ఉత్పత్తి, ఉత్పాదకత 30–40% వరకు పెరగవచ్చని Survey పేర్కొంటుంది.

8. చెరువులు మరియు Water Bodies పునరుద్ధరణ: First Census of Water Bodies ప్రకారం APలో 1,90,777 water bodies ఉన్నాయి. ఇందులో 1,13,425 tanks, 14,132 ponds, 703 reservoirs, 62 lakes మరియు 57,492 water-conservation/percolation-tank/check-dam structures ఉన్నాయి.

9. కేంద్ర సహాయంతో irrigation modernisation: AIBP–PMKSY కింద APకు చెందిన 8 priority projects గుర్తించబడ్డాయి. Target 3.01 lakh hectaresలో 2.26 lakh hectares irrigation potential సృష్టించబడింది. CADWM కింద 7 projectsకు ₹971.42 కోట్ల approved costతో 1,78,620 ha Cultivable Command Area లక్ష్యంగా ఉంది.

10. APILIP ద్వారా irrigation systems modernization: APILIP-I కింద 4 Medium Irrigation Projects + 93 Minor Irrigation Tanks modernization పూర్తయి 30,166 ha ayacut stabilized అయింది. APILIP-II ₹2,000 కోట్ల project; JICA assistance 84%; 3,85,262 acres ayacutకు ప్రయోజనం కల్పించడం లక్ష్యం.

11. భూగర్భ జలాల శాస్త్రీయ నిర్వహణ: రాష్ట్రంలో groundwater సుమారు 41% gross irrigated areaకు ఆధారం. సుమారు 19 లక్షల agricultural borewells ఉన్నాయి. GEC 2023–24 ప్రకారం మొత్తం annual extractable groundwater resource 26,411 MCM కాగా, extraction 7,879 MCM. రాష్ట్ర overall groundwater development stage సుమారు 30%.

12. Real-time Groundwater Monitoring: రాష్ట్రంలో 3,005 observation wells, వాటిలో 1,810 piezometers ఉన్నాయి. మొత్తం 748 groundwater basinsలో Digital Water Level Recorders, telemetry ద్వారా real-time monitoring వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేశారు.

13. APWRIMS – నీటి నిర్వహణలో సాంకేతికత: NRSC–ISRO సహకారంతో Andhra Pradesh Water Resources Information and Management System (APWRIMS) ద్వారా satellite data, hydrological models, real-time sensors, field informationను ఒకే geo-platformలో సమీకరించే విధానం అభివృద్ధి చేయబడింది.

14. 74 River Sub-basinsపై Water Audit: రాష్ట్ర భౌగోళిక విస్తీర్ణాన్ని 74 micro-level river sub-basinsగా విభజించి water audit నిర్వహిస్తున్నారు. వీటిలో 45 surplus, 29 deficit basinsగా గుర్తించారు. భవిష్యత్తులో surplus ప్రాంతాల నుంచి deficit ప్రాంతాలకు నీటి నిర్వహణకు ఈ సమాచారం కీలకం.

15. Interlinking of Riversకు పెరుగుతున్న ప్రాధాన్యం: ఇది Survey తర్వాతి official update. December 2025లో కేంద్ర జలశక్తి మంత్రిత్వ శాఖ Andhra Pradeshకు సంబంధించిన 7 Interlinking of Rivers (ILR) projects ఉన్నట్లు తెలిపింది. వీటిలో Godavari (Polavaram)–Krishna (Vijayawada) link కూడా ఉంది.

13. నదుల వారీగా ఆంధ్రప్రదేశ్ నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులు – జిల్లాలు

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో నీటిపారుదల వ్యవస్థ ప్రధానంగా గోదావరి, కృష్ణా, పెన్నా, వంశధార, నాగావళి నదులపై ఆధారపడి ఉంది. 2024–25 సామాజిక–ఆర్థిక సర్వే కూడా ఈ నదులను రాష్ట్ర నీటిపారుదలకు అత్యంత ముఖ్యమైన నదులుగా పేర్కొంది.

1. గోదావరి నది – ముఖ్యమైన నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులు

ప్రాజెక్టు / వ్యవస్థ	ప్రధానంగా ప్రయోజనం పొందే ప్రస్తుత జిల్లాలు	ముఖ్యాంశం
సర్ ఆర్థర్ కాటన్ బ్యారేజ్ – ధవళేశ్వరం	తూర్పు గోదావరి, డా. బి.ఆర్. అంబేడ్కర్ కోనసీమ, పశ్చిమ గోదావరి, కాకినాడ ప్రాంతాలు	గోదావరి డెల్టా నీటిపారుదలకు ఆధారం
పోలవరం ప్రాజెక్టు	ఏలూరు; కాలువల ద్వారా ఉభయ గోదావరి, ఉత్తర కోస్తా, కృష్ణా వైపు ప్రయోజనాలు	7.20 లక్షల ఎకరాల సాగునీటి లక్ష్యం
పోలవరం కుడి ప్రధాన కాలువ	ఏలూరు → పశ్చిమ గోదావరి → కృష్ణా వైపు	గోదావరి–కృష్ణా అనుసంధానంలో కీలకం
పోలవరం ఎడమ ప్రధాన కాలువ	ఏలూరు → తూర్పు గోదావరి/కాకినాడ → అనకాపల్లి–విశాఖ వైపు	ఉత్తర కోస్తా ప్రాంతాలకు ప్రయోజనం
పుష్కర ఎత్తిపోతల పథకం	గోదావరి పరివాహక ప్రాంతాలు	కొత్త ఆయకట్టు 44,152 ఎకరాలు
తాడిపూడి ఎత్తిపోతల పథకం	గోదావరి ప్రాంతం	కొత్త ఆయకట్టు 47,487 ఎకరాలు
చింతలపూడి ఎత్తిపోతల పథకం	ఏలూరు మరియు పరిసర మెట్ట ప్రాంతాలు	కొత్త ఆయకట్టు 2 లక్షల ఎకరాలు

2024–25 Surveyలో Pushkara LIS, Tadipudi LIS, Polavaram, Chintalapudi LISలను ప్రధాన కొనసాగుతున్న ప్రాజెక్టులుగా పేర్కొన్నారు.

గుర్తుంచుకోండి:
గోదావరి → ధవళేశ్వరం → పోలవరం → గోదావరి డెల్టా

2. కృష్ణా నది – ముఖ్యమైన ప్రాజెక్టులు

కృష్ణా నదిపై ప్రాజెక్టుల క్రమాన్ని ఇలా గుర్తుపెట్టుకోవచ్చు:

శ్రీశైలం → నాగార్జునసాగర్ → పులిచింతల → ప్రకాశం బ్యారేజ్ → కృష్ణా డెల్టా

ప్రాజెక్టు / కాలువ	ప్రధాన జిల్లాలు/ప్రాంతాలు	ముఖ్యాంశం
శ్రీశైలం ప్రాజెక్టు	నంద్యాల–కర్నూలు ప్రాంతం	బహుళార్థసాధక ప్రాజెక్టు
శ్రీశైలం కుడి బ్రాంచ్ కాలువ – SRBC	నంద్యాల, వైఎస్సార్ కడప వైపు	రాయలసీమకు సాగునీరు
నాగార్జునసాగర్ కుడి కాలువ – జవహర్ కాలువ	పల్నాడు → గుంటూరు/ప్రకాశం ప్రాంతాలు	ప్రధాన కాలువ నీటిపారుదల
పులిచింతల – డా. K.L. రావు సాగర్	పల్నాడు–కృష్ణా నది ప్రాంతం	కృష్ణా డెల్టా స్థిరీకరణలో ప్రాధాన్యం
ప్రకాశం బ్యారేజ్	NTR/విజయవాడ → కృష్ణా డెల్టా	కృష్ణా డెల్టా ప్రధాన headworks
కృష్ణా తూర్పు డెల్టా వ్యవస్థ	కృష్ణా మరియు పరిసర డెల్టా జిల్లాలు	విస్తృత కాలువ వ్యవస్థ
తెలుగు గంగ	నంద్యాల → YSR కడప → నెల్లూరు/తిరుపతి ప్రాంతాలు	సాగునీరు + చెన్నై తాగునీరు
HNSS	కర్నూలు/నంద్యాల → అనంతపురం → శ్రీ సత్యసాయి → దక్షిణ రాయలసీమ	కరువు ప్రాంతాలకు నీరు
GNSS	నంద్యాల → YSR కడప → నెల్లూరు/తిరుపతి ప్రాంతాలు	రాయలసీమ నీటిపారుదల
KC Canal	కర్నూలు/నంద్యాల → YSR కడప	చారిత్రక కాలువ

2024–25 Survey ప్రకారం HNSS Phase-I 94%, Phase-II 82%, Telugu Ganga 89.76%, GNSS Phase-I 95%, Phase-II 63.56% పని పురోగతిని నమోదు చేశాయి. ఇవి Survey reporting-period గణాంకాలు.

కృష్ణా డెల్టాలో ముఖ్యమైన కాలువల పొడవు

కాలువ	పొడవు
K.E. Main Canal	1.00 కి.మీ.
Eluru Canal	63.00 కి.మీ.
Ryves Canal	57.70 కి.మీ.
Polraj Canal	41.80 కి.మీ.
Campbell Canal	38.10 కి.మీ.
Bantumilli Canal	42.00 కి.మీ.
Bandar Canal	77.80 కి.మీ.
K.E.B Canal	56.80 కి.మీ.
మొత్తం	378.20 కి.మీ.

పరీక్షా పాయింట్: పై జాబితాలో అత్యధిక పొడవు కలిగినది బందరు కాలువ – 77.80 కి.మీ.

3. తుంగభద్ర నది – కృష్ణా ఉపనది

ప్రాజెక్టు / కాలువ	ప్రధాన జిల్లాలు	ముఖ్యాంశం
TBP Low Level Canal	కర్నూలు	సాగునీరు
TBP High Level Canal	కర్నూలు → అనంతపురం ప్రాంతాలు	రాయలసీమకు ముఖ్యమైనది
KC Canal	కర్నూలు/నంద్యాల → YSR కడప	చారిత్రక కాలువ
HNSS	కర్నూలు/నంద్యాల → అనంతపురం → శ్రీ సత్యసాయి	ఎత్తిపోతల నీటిపారుదల
వేదావతి (హగరి) LIS	రాయలసీమ	కొత్త ఆయకట్టు లక్ష్యం 80,000 ఎకరాలు
RDS Right Canal	కర్నూలు ప్రాంతం	కొత్త ఆయకట్టు లక్ష్యం 40,000 ఎకరాలు

2024–25 Surveyలో Vedavati (Hagari) River Lift Irrigation Scheme – 80,000 acres, RDS Right Canal – 40,000 acres కొత్త ఆయకట్టు లక్ష్యాలతో నమోదయ్యాయి.

4. పెన్నా / పెన్నార్ నది

ప్రాజెక్టు	ప్రధాన జిల్లా/ప్రాంతం	ముఖ్యాంశం
సోమశిల ప్రాజెక్టు	SPS నెల్లూరు	పెన్నాపై ప్రధాన జలాశయం
Somasila HLC Phase-I	నెల్లూరు మెట్ట ప్రాంతాలు	43,200 ఎకరాల కొత్త ఆయకట్టు
Somasila HLC Phase-II	నెల్లూరు ప్రాంతం	46,453 ఎకరాల కొత్త ఆయకట్టు
సోమశిల–స్వర్ణముఖి లింక్ కాలువ	SPS నెల్లూరు → తిరుపతి ప్రాంతం	నదీ అనుసంధానం
పెన్నా డెల్టా వ్యవస్థ	SPS నెల్లూరు	డెల్టా సాగునీరు
నెల్లూరు బ్యారేజ్	SPS నెల్లూరు	పెన్నా
సంగం బ్యారేజ్	SPS నెల్లూరు	పెన్నా
కనుపూర్ కాలువ వ్యవస్థ	SPS నెల్లూరు	పెన్నా సాగునీరు
మైలవరం ప్రాజెక్టు	YSR కడప	పెన్నా పరివాహక ప్రాంతం
గండికోట జలాశయం	YSR కడప	పెన్నా పరివాహక ప్రాంతం

Surveyలో Somasila 94.96%, Somasila HLC Phase-I 65%, Phase-II 35%, Somasila–Swarnamukhi Link Canal 94%గా reporting-period progress నమోదైంది.

అలాగే Nellore Barrage, Sangam Barrage, Kanpur Canal System, Pennar Delta Canal System ఆధునీకరణ వివరాలు కూడా Surveyలో ఉన్నాయి.

గుర్తుంచుకోండి:
పెన్నా → సోమశిల → సంగం → నెల్లూరు బ్యారేజ్ → పెన్నా డెల్టా

5. వంశధార నది

వంశధార ప్రధానంగా శ్రీకాకుళం జిల్లా నీటిపారుదలకు అత్యంత ముఖ్యమైనది.

ప్రాజెక్టు	జిల్లా	ముఖ్యాంశం
B.R.R. Vamsadhara Phase-II Stage-II	శ్రీకాకుళం	92% Survey-period progress
గొట్టా బ్యారేజ్	శ్రీకాకుళం	వంశధార నీటిపారుదల
హిరమండలం రిజర్వాయర్	శ్రీకాకుళం	వంశధార వ్యవస్థ
వంశధార Flood Banks	శ్రీకాకుళం	వరద నియంత్రణ

B.R.R. Vamsadhara Phase-II Stage-II ద్వారా 17,200 ఎకరాల కొత్త ఆయకట్టు లక్ష్యంగా Survey పేర్కొంది.

APPSC Pair:
వంశధార → శ్రీకాకుళం → గొట్టా → హిరమండలం

6. నాగావళి నది

ప్రాజెక్టు	ప్రధాన జిల్లాలు	ముఖ్యాంశం
SGL తోటపల్లి బ్యారేజ్	పార్వతీపురం మన్యం, విజయనగరం ప్రాంతాలు	47,188 ఎకరాల కొత్త ఆయకట్టు
గజపతినగరం Branch Canal	విజయనగరం	15,000 ఎకరాల కొత్త ఆయకట్టు
తోటపల్లి పాత కాలువ వ్యవస్థ	విజయనగరం/పార్వతీపురం మన్యం	ఆధునీకరణ
Nagavali Flood Banks	నాగావళి నదీ ప్రాంతం	వరద నియంత్రణ

Surveyలో Thotapalli Barrage 84.77%, Gajapathinagaram Branch Canal 43.90%గా reporting-period progress నమోదైంది.

ముఖ్యమైన Exam Trap

వంశధార → గొట్టా / హిరమండలం

నాగావళి → తోటపల్లి

ఈ రెండు జతలను మార్చి గుర్తుపెట్టుకోకూడదు.

7. గుండ్లకమ్మ నది

ప్రాజెక్టు	ప్రధాన జిల్లా	ముఖ్యాంశం
కందుల ఓబుల్ రెడ్డి గుండ్లకమ్మ రిజర్వాయర్	ప్రకాశం	ప్రధాన irrigation reservoir
Gundlakamma irrigation system	ప్రకాశం/బాపట్ల వైపు	సాగునీరు

Surveyలో Gundlakamma Reservoir Projectకు 8,825 ఎకరాల కొత్త ఆయకట్టు, 5,050 ఎకరాల స్థిరీకరణ నమోదైంది.

8. గోస్తనీ నది

గోస్తనీ → తాటిపూడి జలాశయం → విజయనగరం/విశాఖపట్నం ప్రాంతం

APPSCలో Project–River matchingకు ఇది ముఖ్యమైన జత.

28 జిల్లాలు – నది → ప్రాజెక్టు → కాలువ → పొడవు → ఆయకట్టు

జిల్లా	ప్రధాన నది/బేసిన్	ముఖ్య ప్రాజెక్టు / వ్యవస్థ	ప్రధాన కాలువ	ధృవీకరించిన పొడవు*	ముఖ్య ఆయకట్టు / సమాచారం
1. శ్రీకాకుళం	వంశధార	BRR Vamsadhara Phase-II Stage-II	Vamsadhara Canal System	Sourceలో district-wise km స్పష్టం కాదు	కొత్త ఆయకట్టు 17,200 ac
	బహుదా/మహేంద్రతనయ	Off-shore Reservoir	Project canals	—	కొత్త ఆయకట్టు 24,600 ac
2. పార్వతీపురం మన్యం	నాగావళి	SGL Thotapalli Barrage	Thotapalli Canal System	—	కొత్త ఆయకట్టు 47,188 ac
	నాగావళి	Gajapathinagaram Branch Canal	Branch Canal	—	15,000 ac
	జంఝావతి	VKMN Janjhavathi	Project canals	—	కొత్త 4,013, స్థిరీకరణ 11,627 ac
3. విజయనగరం	నాగావళి	Thotapalli	Old Canal System	—	నాగావళి వ్యవస్థ
	చంపావతి	Taraka Rama Theertha Sagar	Project canals	—	కొత్త 16,538, స్థిరీకరణ 8,172 ac
4. విశాఖపట్నం	గోస్తనీ/తీర బేసిన్లు	Tatipudi/Gosthani-related supply systems	—	—	ప్రధానంగా నీటి సరఫరా ప్రాధాన్యం
5. అనకాపల్లి	శారద/వరాహ/తాండవ ప్రాంతం	Uttarandhra irrigation systems	—	—	ఉత్తరాంధ్ర command
6. అల్లూరి సీతారామరాజు	గోదావరి ఉపనదులు/శబరి ప్రాంతం	చిన్న/మధ్యతరహా గిరిజన irrigation schemes	—	—	ప్రస్తుత జిల్లా 2025 పునర్వ్యవస్థీకరణ తర్వాత 11 మండలాలు
7. పోలవరం	గోదావరి	Polavaram National Project	Left & Right Main Canals	LMC 181.999 km, RMC 178.810 km (project total)	మొత్తం project new ayacut 7.20 lakh ac
8. కాకినాడ	గోదావరి/ఏలేరు	Yeleru Project, Godavari Delta	Yeleru/Delta canals	—	ప్రధాన & డెల్టా irrigation
9. తూర్పు గోదావరి	గోదావరి	Sir Arthur Cotton Barrage	Eastern/Central Delta canals	—	Godavari Delta command
10. డా. B.R. అంబేడ్కర్ కోనసీమ	గోదావరి	Godavari Delta System	Gautami–Vasishta Delta canals	—	అత్యంత సాంద్ర canal-irrigated ప్రాంతం
11. పశ్చిమ గోదావరి	గోదావరి	Godavari Delta	Western Delta canals	—	ప్రధాన డెల్టా సాగు
12. ఏలూరు	గోదావరి/తమ్మిలేరు	Polavaram/Chintalapudi	Chintalapudi LIS, Polavaram RMC influence	—	Chintalapudi: కొత్త 2.00 lakh, స్థిరీకరణ 2,80,879 ac
13. కృష్ణా	కృష్ణా	Prakasam Barrage	Krishna Eastern Delta canals	ప్రధాన canal network	SES-26 district IP: 6,23,470 ac
14. NTR	కృష్ణా	Prakasam Barrage / NS Left Canal	Delta + NS canal systems	—	SES-26 district IP: 4,96,127 ac
15. గుంటూరు	కృష్ణా	Prakasam Barrage	Guntur Channel / Krishna Western Delta	—	Guntur Channel extension: కొత్త 38,400, స్థిరీకరణ 9,600 ac
16. పల్నాడు	కృష్ణా	Nagarjuna Sagar	Right Canal/Jawahar Canal	—	ప్రధాన NS command; Varikapudisela LIS కూడా ముఖ్యమైనది
17. బాపట్ల	కృష్ణా/గుండ్లకమ్మ	Krishna Western Delta, Gundlakamma	Delta canals	—	SES-26 district IP 6,90,137 ac
18. ప్రకాశం	గుండ్లకమ్మ	K.O.R. Gundlakamma Reservoir	Project canal system	—	కొత్త 8,825, స్థిరీకరణ 5,050 ac
19. మార్కాపురం	గుండ్లకమ్మ/పాలేరు/మూసీ	Nagarjuna Sagar command; Cumbum Tank	NS canals/local systems	—	546 MI tanks – 80,735 ac ayacut
	కృష్ణా–పెన్నా link system	Poola Subbaiah Veligonda	Feeder/Tunnel system	—	కొత్త 4,24,100, స్థిరీకరణ 14,800 ac
20. SPS నెల్లూరు	పెన్నా	Somasila	GKN Canal	73.920 km	Developed ayacut 41,400 ac
	పెన్నా	Somasila	South Feeder Channel	74.725 km	35,500 ac
	పెన్నా	Somasila	Kavali Canal	67.619 km	74,000 ac
	పెన్నా	Nellore/Sangam Barrages	Pennar Delta Canal System	—	ప్రధాన Pennar Delta
21. తిరుపతి	స్వర్ణముఖి/కాళంగి/కండలేరు	Telugu Ganga/Kandaleru	Somasila–Swarnamukhi Link	—	కొత్త 12,000, స్థిరీకరణ 78,464 ac
22. చిత్తూరు	పాలార్/కౌండిన్య	HNSS-related southern systems	Punganur Branch Canal	—	enhancement proposal: కొత్త 70,000, stabilization 37,300 ac
23. అన్నమయ్య	చెయ్యేరు/పెన్నా basin	Telugu Ganga/HNSS related systems	Branch canals	—	drought-prone irrigation network
24. YSR కడప	పెన్నా	GNSS/Gandikota/Mylavaram	GNSS Canal	verified improvement stretch 0–56 km	GNSS-I కొత్త 2,56,050, stabilization 3,950 ac
	పెన్నా	Gandikota–CBR	CBR Right Canal	—	కొత్త 33,400 ac
25. అనంతపురం	పెన్నా/తుంగభద్ర	TBP-HLC, HNSS, PABR	Tungabhadra HLC	AP district stretch 84.24 km (official district figure)	35,541 ac associated ayacut
26. శ్రీ సత్యసాయి	పెన్నా basin	HNSS/PABR	HNSS Main Canal	project improvement reaches 216.3 km	HNSS command
27. కర్నూలు	తుంగభద్ర/కృష్ణా	TBP-LLC, KC Canal, RDS	TBP LLC/KC Canal	—	Vedavati LIS కొత్త 80,000 ac; RDS Right Canal 40,000 ac
28. నంద్యాల	కృష్ణా/కుందూ	Srisailam, SRBC, Telugu Ganga	SRBC/KC Canal/Telugu Ganga	—	KC Canal 1,68,873 ac, SRBC 1,55,638 ac, Telugu Ganga 1,14,500 ac district-level command figures

ఆంధ్రప్రదేశ్ – జిల్లా వారీ ముఖ్యమైన నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులు

జిల్లా	ప్రధాన నది/బేసిన్	ముఖ్యమైన నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులు	తాజా/పరీక్షకు ముఖ్యమైన సమాచారం
1. శ్రీకాకుళం	వంశధార, బహుదా, మహేంద్రతనయ	BRR Vamsadhara Phase-II Stage-II, గొట్టా బ్యారేజ్, హిరమండలం రిజర్వాయర్, Mahendratanaya Off-shore Reservoir	SESలో Vamsadhara-II Stage-II 92%, కొత్త ఆయకట్టు 17,200 acres; Mahendratanaya project కొత్త ఆయకట్టు 24,600 acres.
2. పార్వతీపురం మన్యం	నాగావళి, జంఝావతి	Thotapalli Barrage, Janjhavathi Reservoir, Madduvalasa influence	Thotapalli కొత్త ఆయకట్టు 47,188 acres; Janjhavathi కొత్త 4,013, stabilization 11,627 acres.
3. విజయనగరం	నాగావళి, చంపావతి	Thotapalli, Gajapathinagaram Branch Canal, Taraka Rama Theertha Sagar, Tatipudi	Gajapathinagaram BC కొత్త ఆయకట్టు 15,000 acres; Taraka Rama Theertha Sagar కొత్త 16,538, stabilization 8,172 acres.
4. విశాఖపట్నం	గోస్తనీ	Tatipudi Reservoir, Gosthani water systems	నగర జిల్లా కావడంతో భారీ వ్యవసాయ irrigation command పరిమితం; SES-2024–25లో irrigation potential కేవలం 18,320 acres — పాత 26 జిల్లాల్లో అత్యల్పం.
5. అనకాపల్లి	శారద, వరాహ, తాండవ	Thandava Reservoir, Raiwada Reservoir systems, Uttarandhra Sujala Sravanthi influence	ఉత్తరాంధ్ర సాగునీటి విస్తరణలో Uttarandhra Sujala Sravanthi ముఖ్యమైన దీర్ఘకాలిక పథకం.
6. అల్లూరి సీతారామరాజు	గోదావరి ఉపనదులు, శబరి, సీలేరు	Machkund/Sileru systems, చిన్న–మధ్యతరహా గిరిజన irrigation schemes	కొండ ప్రాంతం కారణంగా పెద్ద canal irrigation కంటే tanks, streams, lift/minor irrigation ప్రాధాన్యం.
7. పోలవరం	గోదావరి	Polavaram National Project	రాష్ట్రంలో అత్యంత ముఖ్యమైన ongoing multipurpose project. Project లక్ష్యం 7.20 లక్షల acres new ayacut; LMC 181.999 km, RMC 178.810 km.
8. కాకినాడ	గోదావరి, ఏలేరు	Yeleru Reservoir, Pushkara LIS, Godavari Delta System	Pushkara LIS కొత్త ఆయకట్టు 44,152 acres; Yeleru Delta modernisation కూడా ongoing-project frameworkలో ఉంది.
9. తూర్పు గోదావరి	గోదావరి	Sir Arthur Cotton Barrage, Godavari Delta System, Tadipudi LIS	Tadipudi LIS కొత్త 47,487 acres, stabilization 1,569 acres. గోదావరి డెల్టా రాష్ట్రంలోని అత్యంత ముఖ్యమైన canal-irrigated వ్యవస్థల్లో ఒకటి.
10. డా. B.R. అంబేడ్కర్ కోనసీమ	గౌతమి, వశిష్ఠ గోదావరి	Godavari Central/Eastern Delta canal system	కోనసీమలో గోదావరి distributaries మరియు కాలువల ఆధారిత సాగు అత్యంత ముఖ్యమైనది.
11. పశ్చిమ గోదావరి	గోదావరి	Godavari Delta System, Polavaram RMC influence	SES పాత 26-district frameworkలో irrigation potential 4,67,121 acres.
12. ఏలూరు	గోదావరి, తమ్మిలేరు	Polavaram, Chintalapudi LIS, Godavari Delta systems	Chintalapudi LIS: 2.00 లక్షల acres new ayacut + 2,80,879 acres stabilization.
13. NTR	కృష్ణా	Prakasam Barrage, Nagarjuna Sagar Left Canal, Krishna Delta, Polavaram RMC link	విజయవాడ వద్ద Prakasam Barrage కృష్ణా డెల్టాకు కీలకం. Polavaram ద్వారా 80 TMC Godavari→Krishna diversion ప్రధాన exam point.
14. కృష్ణా	కృష్ణా	Prakasam Barrage – Krishna Eastern Delta, Pulichintala downstream benefits	Krishna Eastern Delta ప్రధాన కాలువల official total network 378.20 km; SESలో జిల్లా irrigation potential 6,23,470 acres.
15. గుంటూరు	కృష్ణా	Krishna Western Delta, Guntur Channel, Nagarjuna Sagar command	Prakasam Barrage ఆధారిత Western Delta ముఖ్యమైనది; Guntur Channel extension కూడా పరీక్షకు ఉపయోగకరం.
16. పల్నాడు	కృష్ణా	Nagarjuna Sagar Right Canal, Pulichintala, Varikapudisela LIS	SES పాత 26-district frameworkలో Palnadu irrigation potential 7,68,038 acres — అత్యధిక జిల్లాల్లో ఒకటి.
17. బాపట్ల	కృష్ణా, గుండ్లకమ్మ	Krishna Western Delta, Nagarjuna Sagar Right Canal/Addanki Branch Canal, Gundlakamma command	SES irrigation potential 6,90,137 acres.
18. ప్రకాశం	గుండ్లకమ్మ	Kandula Obul Reddy Gundlakamma Reservoir, Nagarjuna Sagar canals	Gundlakamma project: కొత్త 8,825 acres, stabilization 5,050 acres.
19. మార్కాపురం	గుండ్లకమ్మ, మూసీ, పాలేరు	Poola Subbaiah Veligonda, Nagarjuna Sagar Project, Cumbum Tank, Mopadu Reservoir	కొత్త జిల్లా అధికారిక profile ప్రకారం NSP major source; Cumbum Tank, Mopadu Reservoir medium sources; 546 MI tanks – 80,735 acres ayacut. (Markapuram)
20. SPS నెల్లూరు	పెన్నా	Somasila, Nellore Barrage, Sangam Barrage, Pennar Delta, Kanupur Canal, Somasila HLC	Pennar Delta 2.47 lakh acres; Somasila HLC Phase-I 43,200 acres లక్ష్యం. Nellore & Sangam barrages 2022లో operational అయ్యాయి. (Sri Potti Sriramulu Nellore District)
21. తిరుపతి	స్వర్ణముఖి, కాళంగి, కండలేరు	Kandaleru Reservoir, Telugu Ganga, Somasila–Swarnamukhi Link, Swarnamukhi systems	Somasila–Swarnamukhi Link ద్వారా Nellore–Tirupati ప్రాంతాల్లో MI tanks stabilization; SESలో కొత్త 12,000 + stabilized 78,464 acres.
22. చిత్తూరు	పాలార్, కౌండిన్య	HNSS Phase-II, Punganur Branch Canal, local reservoir/tank systems	దక్షిణ రాయలసీమలో HNSS ద్వారా సాగు + drinking-water supply కీలకం.
23. అన్నమయ్య	చెయ్యేరు, పాపాఘ్ని/పెన్నా basin	HNSS, Telugu Ganga-related systems, Bahuda Reservoir, Pincha Project	కరువు ప్రభావిత ప్రాంతం కావడంతో reservoir + lift/tank irrigationకు అధిక ప్రాధాన్యం.
24. YSR కడప	పెన్నా, పాపాఘ్ని, చెయ్యేరు	GNSS, Gandikota Reservoir, Mylavaram, CBR, Telugu Ganga, PBC	GNSS-I: కొత్త 2,56,050 acres + stabilization 3,950 acres; CBR Right Canal కొత్త 33,400 acres.
25. అనంతపురం	పెన్నా, తుంగభద్ర basin	TBP High Level Canal, HNSS, PABR, Upper Pennar, Bhairavanithippa	APSAC DSR ప్రకారం TBPHLC-I ayacut 1,07,516 acres, HNSS-I 1,18,800 acres; TBPHLC-II, HNSS-II ongoingగా DSRలో ఉన్నాయి. (APSAC)
26. శ్రీ సత్యసాయి	పెన్నా, చిత్రావతి	HNSS, PABR-related system, Chitravathi Balancing Reservoir	HNSS Phase-II ఈ కరువు ప్రాంతానికి అత్యంత ముఖ్యమైన water-transfer/irrigation scheme.
27. కర్నూలు	తుంగభద్ర, కృష్ణా, హంద్రీ	KC Canal, TBP-LLC, TBP-HLC, HNSS, RDS, Guru Raghavendra LIS, Vedavathi LIS	APSAC ప్రకారం TBP-LLC ayacut 1,51,134 acres; Guru Raghavendra 12 LISలు 50,000 acres stabilization. (APSAC)
28. నంద్యాల	కృష్ణా, కుందూ	Srisailam, SRBC, KC Canal, Telugu Ganga, HNSS/Muchumarri LIS	Srisailam Reservoir నుంచి HNSS water lifting ప్రారంభమవుతుంది. HNSS main canal official length 565 km; మొత్తం scheme 6.025 లక్షల acres irrigation లక్ష్యంతో రూపొందింది. (Kurnool District)

2024–26లో తప్పక గుర్తుంచుకోవాల్సిన Updates

పోలవరం: National Project. Uploaded SESలో project new ayacut 7.20 లక్షల acresగా ఉంది. పాత జిల్లా పేర్లతో ఉన్న project benefitsను ప్రస్తుత 28-district mapతో కలిపేటప్పుడు జాగ్రత్త అవసరం.

Veligonda: SES 2024–25లో 75% work done, కొత్త ఆయకట్టు 4,24,100 acres, stabilization 14,800 acresగా నమోదైంది. ఇది ఇప్పుడు కొత్త మార్కాపురం జిల్లా geographyలో అత్యంత ముఖ్యమైన project.

HNSS: SESలో Phase-I 94%, Phase-II **82%**గా ఉంది. తాజా Kurnool Water Resources page HNSS మొత్తం main canal length 565 km, irrigation target 6.025 lakh acres, drinking-water benefit సుమారు 33 lakh people అని పేర్కొంటోంది.

GNSS: SESలో Phase-I 95%, Phase-II 63.56%; Phase-I కొత్త ఆయకట్టు 2,56,050 acres.

Telugu Ganga: SESలో 89.76%, కొత్త ఆయకట్టు 1,94,107 acres, stabilization 23,907 acres. ఇది irrigationతో పాటు Chennai drinking-water supply కారణంగా APPSCలో చాలా ముఖ్యమైనది.

Somasila–Pennar: Nellore official Water Resources page ప్రస్తుతం Somasila gross storage 78 TMCగా పేర్కొంటోంది. Telugu Ganga కింద Kandaleru ద్వారా Nelloreలో 2,25,826 acres new irrigation + 95,197 acres wet stabilization వివరాలు కూడా ఉంది.

Nellore & Sangam Barrages: రెండూ 6 September 2022న ప్రారంభించబడ్డాయి. ప్రస్తుత official district page ప్రకారం Nellore Barrage ద్వారా 99,525 acresకు, Sangam Barrage ద్వారా Pennar Delta/Kavali/Kanupur systemsలో 3.85 lakh acres వరకు water releasesకు సంబంధించిన command వివరాలు ఉన్నాయి.

Minor Irrigation: రాష్ట్రంలో 38,862 tanks – 25.60 lakh acres registered ayacut ఉన్నాయి; average ayacut gap సుమారు 57%

Yes. The previous set was too broad. Below is a pure Irrigation-only MCQ set, covering irrigation sources, classification, irrigation potential, major/medium projects, Godavari–Krishna–Pennar systems, North Andhra projects, Rayalaseema projects, lift irrigation, minor irrigation, groundwater, micro-irrigation, and the important 2024–25 statistics from the uploaded material.

ఆంధ్రప్రదేశ్ నీటిపారుదల – APPSC MCQs

1–25: Fundamentals & Irrigation Statistics

1. AP Socio-Economic Survey 2024–25 ప్రకారం రాష్ట్రంలో సృష్టించబడిన మొత్తం నీటిపారుదల సామర్థ్యం (Irrigation Potential) ఎంత?
A) 72.43 లక్షల ఎకరాలు
B) 81.15 లక్షల ఎకరాలు
C) 106.15 లక్షల ఎకరాలు
D) 125.60 లక్షల ఎకరాలు
జవాబు: C) 106.15 లక్షల ఎకరాలు

2. Major & Medium irrigation projects ద్వారా సృష్టించబడిన irrigation potential ఎంత?
A) 25.60 లక్షల ఎకరాలు
B) 72.43 లక్షల ఎకరాలు
C) 8.12 లక్షల ఎకరాలు
D) 106.15 లక్షల ఎకరాలు
జవాబు: B) 72.43 లక్షల ఎకరాలు

3. Minor Irrigation ద్వారా irrigation potential ఎంత?
A) 5.62 లక్షల ఎకరాలు
B) 8.12 లక్షల ఎకరాలు
C) 25.60 లక్షల ఎకరాలు
D) 66.81 లక్షల ఎకరాలు
జవాబు: C) 25.60 లక్షల ఎకరాలు

4. APSIDC ద్వారా సృష్టించబడిన irrigation potential ఎంత?
A) 5.62 లక్షల ఎకరాలు
B) 8.12 లక్షల ఎకరాలు
C) 25.60 లక్షల ఎకరాలు
D) 72.43 లక్షల ఎకరాలు
జవాబు: B) 8.12 లక్షల ఎకరాలు

5. క్రింది sequenceలో సరైనది ఏది?
A) Total 106.15 → Major & Medium 72.43 → Minor 25.60 → APSIDC 8.12
B) Total 106.15 → Minor 72.43 → Major 25.60 → APSIDC 8.12
C) Total 72.43 → Major 106.15 → Minor 25.60 → APSIDC 8.12
D) Total 106.15 → Major 8.12 → Minor 72.43 → APSIDC 25.60
జవాబు: A

6. Command/Culturable Command Area (CCA) 10,000 hectares కంటే ఎక్కువ ఉన్న projectను సాధారణంగా ఏమంటారు?
A) Minor
B) Medium
C) Major
D) Micro
జవాబు: C) Major

7. CCA 2,000–10,000 hectares మధ్య ఉన్న project?
A) Major
B) Medium
C) Minor
D) Lift only
జవాబు: B) Medium

8. CCA 2,000 hectares కంటే తక్కువ ఉన్న project?
A) Major
B) Medium
C) Minor
D) National
జవాబు: C) Minor

9. SES operational description ప్రకారం Minor Irrigation project సాధారణంగా ఎంత ayacut వరకు సేవలందిస్తుంది?
A) 2,000 acres
B) 5,000 acres
C) 10,000 acres
D) 25,000 acres
జవాబు: B) 5,000 acres

10. APలో Minor Irrigation tanks సంఖ్య ఎంత?
A) 28,862
B) 38,862
C) 48,862
D) 58,862
జవాబు: B) 38,862

11. Minor Irrigation tanks registered ayacut ఎంత?
A) 8.12 లక్షల acres
B) 15.60 లక్షల acres
C) 25.60 లక్షల acres
D) 38.86 లక్షల acres
జవాబు: C) 25.60 లక్షల acres

12. Minor Irrigation tanksలో average ayacut gap సుమారు ఎంత?
A) 27%
B) 37%
C) 47%
D) 57%
జవాబు: D) 57%

13. 6th Minor Irrigation Census reference year ఏది?
A) 2013–14
B) 2015–16
C) 2017–18
D) 2023–24
జవాబు: C) 2017–18

14. 6th MI Census ప్రకారం APలో Minor Irrigation sources సుమారు ఎన్ని?
A) 1.19 లక్షలు
B) 5.91 లక్షలు
C) 8.12 లక్షలు
D) 11.91 లక్షలు
జవాబు: D) 11.91 లక్షలు

15. 1st Census of Water Bodies ప్రకారం APలో మొత్తం water bodies ఎన్ని?
A) 1,13,425
B) 1,50,777
C) 1,90,777
D) 2,90,777
జవాబు: C) 1,90,777

16. Water Bodies Censusలో అత్యధిక సంఖ్యలో ఉన్నవి?
A) Ponds
B) Tanks
C) Lakes
D) Reservoirs
జవాబు: B) Tanks

17. నమోదైన tanks సంఖ్య?
A) 14,132
B) 57,492
C) 1,13,425
D) 1,90,777
జవాబు: C) 1,13,425

18. Reservoirs సంఖ్య?
A) 62
B) 703
C) 4,963
D) 14,132
జవాబు: B) 703

19. APSIDC ప్రధానంగా దేనితో సంబంధం కలిగి ఉంది?
A) Lift Irrigation
B) Forest Irrigation
C) Navigation
D) Sea-water irrigation
జవాబు: A) Lift Irrigation

20. APSIDC cumulative Lift Irrigation Schemes సంఖ్య?
A) 549
B) 749
C) 1,049
D) 1,549
జవాబు: C) 1,049

21. APSIDC cumulative irrigation potential?
A) 5.62 లక్షల acres
B) 8.12 లక్షల acres
C) 25.60 లక్షల acres
D) 66.81 లక్షల acres
జవాబు: B) 8.12 లక్షల acres

22. 2023–24లో AP Gross Area Irrigatedలో అత్యధిక వాటా కలిగిన source?
A) Canals
B) Tanks
C) Wells
D) Others
జవాబు: C) Wells

23. 2023–24 Gross Area Irrigatedలో Wells ద్వారా irrigated area?
A) 2.69 lakh ha
B) 13.24 lakh ha
C) 15.68 lakh ha
D) 32.71 lakh ha
జవాబు: C) 15.68 lakh ha

24. 2023–24 మొత్తం Gross Area Irrigated?
A) 26.03 lakh ha
B) 29.12 lakh ha
C) 32.71 lakh ha
D) 41.44 lakh ha
జవాబు: C) 32.71 lakh ha

25. 2023–24 మొత్తం Net Area Irrigated?
A) 15.68 lakh ha
B) 26.03 lakh ha
C) 32.71 lakh ha
D) 41.44 lakh ha
జవాబు: B) 26.03 lakh ha

26–50: Godavari & Krishna Irrigation Projects

26. Polavaram Project ఏ నదిపై ఉంది?
A) Krishna
B) Godavari
C) Pennar
D) Nagavali
జవాబు: B) Godavari

27. Polavaramకు National Project status ఏ చట్టం ద్వారా వచ్చింది?
A) AP Reorganisation Act, 2014
B) Water Act, 1974
C) River Boards Act, 1956
D) Environment Protection Act, 1986
జవాబు: A

28. Polavaram gross storage capacity?
A) 45.77 TMC
B) 78 TMC
C) 194.6 TMC
D) 431.9 TMC
జవాబు: C) 194.6 TMC

29. Polavaram hydropower capacity?
A) 760 MW
B) 860 MW
C) 960 MW
D) 1,060 MW
జవాబు: C) 960 MW

30. Polavaram ద్వారా Godavari నుంచి Krishnaకు diversion?
A) 40 TMC
B) 60 TMC
C) 80 TMC
D) 100 TMC
జవాబు: C) 80 TMC

31. Polavaram new ayacut?
A) 4.24 lakh acres
B) 5.76 lakh acres
C) 7.20 lakh acres
D) 8.00 lakh acres
జవాబు: C) 7.20 lakh acres

32. Polavaram Left Main Canal official total length?
A) 178.810 km
B) 181.999 km
C) 338.021 km
D) 433.275 km
జవాబు: B) 181.999 km

33. Polavaram Right Main Canal official total length?
A) 178.810 km
B) 181.999 km
C) 216.30 km
D) 610 km
జవాబు: A) 178.810 km

34. Polavaram Right Main Canal ప్రధానంగా ఏ basinకు నీటిని transfer చేయడంలో కీలకం?
A) Pennar
B) Krishna
C) Nagavali
D) Vamsadhara
జవాబు: B) Krishna

35. Godavari Delta irrigationతో చారిత్రకంగా సంబంధం ఉన్న barrage?
A) Prakasam Barrage
B) Sir Arthur Cotton Barrage
C) Sangam Barrage
D) Pulichintala
జవాబు: B

36. Pushkara Lift Irrigation Scheme ఏ basinలో ఉంది?
A) Godavari
B) Krishna
C) Pennar
D) Vamsadhara
జవాబు: A

37. Pushkara LIS new ayacut?
A) 17,200 acres
B) 44,152 acres
C) 47,487 acres
D) 78,464 acres
జవాబు: B) 44,152 acres

38. Tadipudi LIS new ayacut?
A) 44,152 acres
B) 47,487 acres
C) 2,00,000 acres
D) 2,80,879 acres
జవాబు: B) 47,487 acres

39. Chintalapudi LIS new ayacut?
A) 1 lakh acres
B) 2 lakh acres
C) 3 lakh acres
D) 4 lakh acres
జవాబు: B) 2 lakh acres

40. Chintalapudi LIS stabilization target?
A) 1,80,879 acres
B) 2,80,879 acres
C) 3,80,879 acres
D) 4,80,879 acres
జవాబు: B) 2,80,879 acres

41. Srisailam Project ఏ నదిపై ఉంది?
A) Godavari
B) Krishna
C) Pennar
D) Vamsadhara
జవాబు: B) Krishna

42. Nagarjuna Sagar ఏ నదిపై ఉంది?
A) Krishna
B) Godavari
C) Pennar
D) Nagavali
జవాబు: A) Krishna

43. Pulichintala Project ఏ నదిపై ఉంది?
A) Godavari
B) Pennar
C) Krishna
D) Vamsadhara
జవాబు: C) Krishna

44. Uploaded AP Geography material ప్రకారం Pulichintala storage?
A) 23.44 TMC
B) 45.77 TMC
C) 78 TMC
D) 80 TMC
జవాబు: B) 45.77 TMC

45. Prakasam Barrage ఏ నదిపై ఉంది?
A) Pennar
B) Godavari
C) Krishna
D) Nagavali
జవాబు: C) Krishna

46. Prakasam Barrage ప్రధానంగా ఏ irrigation systemకు కీలకం?
A) Krishna Delta
B) Pennar Delta
C) Godavari Delta
D) Vamsadhara Delta
జవాబు: A

47. Nagarjuna Sagar Right Canal ప్రధానంగా APలో ఏ ప్రాంతానికి irrigation అందిస్తుంది?
A) Palnadu–Guntur/Prakasam command
B) Konaseema
C) Srikakulam
D) ASR hills
జవాబు: A

48. Krishna Delta modernization ఏ categoryలో కొనసాగుతున్న project?
A) Flood Bank
B) Modernisation
C) Hydropower only
D) Groundwater project
జవాబు: B

49. Krishna Left Flood Bank status SESలో?
A) 25%
B) 50%
C) 75%
D) 100%
జవాబు: D) 100%

50. Polavaram ప్రధానంగా ఏ రకమైన project?
A) Single-purpose tank
B) Multipurpose project
C) Minor irrigation tank
D) Groundwater project
జవాబు: B

51–75: Pennar & Rayalaseema Projects

51. Somasila Project ఏ నదిపై ఉంది?
A) Krishna
B) Godavari
C) Pennar
D) Tungabhadra
జవాబు: C) Pennar

52. Uploaded material ప్రకారం Somasila gross storage?
A) 45.77 TMC
B) 78 TMC
C) 80 TMC
D) 194.6 TMC
జవాబు: B) 78 TMC

53. Somasila Project ప్రధానంగా ఏ జిల్లాతో సంబంధం?
A) Srikakulam
B) SPS Nellore
C) Kurnool
D) Konaseema
జవాబు: B

54. Nellore Barrage ఏ నదిపై ఉంది?
A) Pennar
B) Krishna
C) Godavari
D) Nagavali
జవాబు: A

55. Sangam Barrage ఏ river systemలో ఉంది?
A) Godavari
B) Krishna
C) Pennar
D) Vamsadhara
జవాబు: C

56. Somasila–Swarnamukhi Link new ayacut?
A) 12,000 acres
B) 23,907 acres
C) 43,200 acres
D) 78,464 acres
జవాబు: A

57. Somasila–Swarnamukhi Link stabilized ayacut?
A) 12,000 acres
B) 43,200 acres
C) 78,464 acres
D) 1,94,107 acres
జవాబు: C

58. HNSS పూర్తి రూపం?
A) Handri–Neeva Sujala Sravanthi
B) High National Storage Scheme
C) Handri–Nagarjuna Supply Scheme
D) Hydro National Storage System
జవాబు: A

59. HNSS ప్రధానంగా ఏ ప్రాంతానికి సంబంధించిన project?
A) Coastal Delta
B) Rayalaseema
C) Konaseema
D) North Coastal AP only
జవాబు: B

60. SESలో HNSS Phase-I new ayacut?
A) 2,56,050 acres
B) 4,24,100 acres
C) 5,75,996 acres
D) 7,20,000 acres
జవాబు: C

61. SES 2024–25 reporting periodలో HNSS Phase-I progress?
A) 74%
B) 82%
C) 89.76%
D) 94%
జవాబు: D

62. HNSS Phase-II progress అదే reporting periodలో?
A) 63.56%
B) 75%
C) 82%
D) 95%
జవాబు: C

63. GNSS పూర్తి రూపం?
A) Galeru–Nagari Sujala Sravanthi
B) Godavari–Nagarjuna Storage Scheme
C) Guntur–Nellore Supply System
D) Galeru National Storage Scheme
జవాబు: A

64. GNSS Phase-I new ayacut?
A) 1,94,107 acres
B) 2,56,050 acres
C) 4,24,100 acres
D) 5,75,996 acres
జవాబు: B

65. GNSS Phase-I stabilization?
A) 3,950 acres
B) 14,800 acres
C) 23,907 acres
D) 78,464 acres
జవాబు: A

66. SESలో GNSS Phase-I progress?
A) 63.56%
B) 75%
C) 89.76%
D) 95%
జవాబు: D

67. GNSS Phase-II progress?
A) 63.56%
B) 75%
C) 82%
D) 94%
జవాబు: A

68. Telugu Ganga Project ముఖ్యమైన ద్వంద్వ ప్రయోజనం?
A) Irrigation + Chennai drinking water
B) Navigation + fishing మాత్రమే
C) Hydropower మాత్రమే
D) Flood control మాత్రమే
జవాబు: A

69. Telugu Ganga new ayacut?
A) 1,94,107 acres
B) 2,56,050 acres
C) 4,24,100 acres
D) 5,75,996 acres
జవాబు: A

70. Telugu Ganga stabilized ayacut?
A) 3,950 acres
B) 14,800 acres
C) 23,907 acres
D) 78,464 acres
జవాబు: C

71. SESలో Telugu Ganga progress?
A) 75%
B) 82%
C) 89.76%
D) 95%
జవాబు: C

72. KC Canal యొక్క పూర్తి పేరు?
A) Kurnool–Cuddapah Canal
B) Krishna–Cuddapah Canal
C) Kurnool–Chittoor Canal
D) Krishna Coastal Canal
జవాబు: A

73. SRBC పూర్తి రూపం?
A) Srisailam Right Bank Canal
B) Somasila Right Bank Canal
C) State River Basin Canal
D) Srisailam Reservoir Branch Channel
జవాబు: A

74. SRBC new ayacut?
A) 24,700 acres
B) 33,400 acres
C) 36,064 acres
D) 42,600 acres
జవాబు: C

75. PABR Stage-II new ayacut?
A) 36,064 acres
B) 42,600 acres
C) 47,188 acres
D) 80,000 acres
జవాబు: B

76–100: North Andhra, Veligonda & Other Projects

76. BRR Vamsadhara Phase-II Stage-II ఏ నదిపై ఆధారపడి ఉంది?
A) Nagavali
B) Vamsadhara
C) Krishna
D) Pennar
జవాబు: B

77. Vamsadhara Phase-II Stage-II new ayacut?
A) 7,300 acres
B) 17,200 acres
C) 24,600 acres
D) 47,188 acres
జవాబు: B

78. SES reporting periodలో Vamsadhara Phase-II Stage-II progress?
A) 80%
B) 84.77%
C) 92%
D) 98%
జవాబు: C

79. Thotapalli Barrage ఏ నదిపై ఉంది?
A) Vamsadhara
B) Nagavali
C) Pennar
D) Krishna
జవాబు: B

80. SGL Thotapalli Barrage new ayacut?
A) 17,200 acres
B) 24,600 acres
C) 47,188 acres
D) 80,000 acres
జవాబు: C

81. Gajapathinagaram Branch Canal new ayacut?
A) 7,300 acres
B) 15,000 acres
C) 16,538 acres
D) 24,600 acres
జవాబు: B

82. Taraka Rama Theertha Sagar new ayacut?
A) 7,300 acres
B) 16,538 acres
C) 24,600 acres
D) 47,188 acres
జవాబు: B

83. Taraka Rama Theertha Sagar stabilized ayacut?
A) 4,013 acres
B) 7,300 acres
C) 8,172 acres
D) 11,627 acres
జవాబు: C

84. Madduvalasa Phase-II new ayacut?
A) 4,013 acres
B) 7,300 acres
C) 15,000 acres
D) 24,600 acres
జవాబు: B

85. Janjhavathi Project new ayacut?
A) 4,013 acres
B) 7,300 acres
C) 11,627 acres
D) 16,538 acres
జవాబు: A

86. Janjhavathi stabilized ayacut?
A) 4,013 acres
B) 8,172 acres
C) 11,627 acres
D) 24,600 acres
జవాబు: C

87. Mahendratanaya Off-shore Reservoir new ayacut?
A) 17,200 acres
B) 24,600 acres
C) 47,188 acres
D) 80,000 acres
జవాబు: B

88. BJR Uttarandhra Sujala Sravanthi లక్ష్య new ayacut?
A) 2 lakh acres
B) 4 lakh acres
C) 6 lakh acres
D) 8 lakh acres
జవాబు: D

89. Poola Subbaiah Veligonda Project new ayacut?
A) 2,00,000 acres
B) 2,56,050 acres
C) 4,24,100 acres
D) 5,75,996 acres
జవాబు: C

90. Veligonda stabilized ayacut?
A) 3,950 acres
B) 14,800 acres
C) 23,907 acres
D) 78,464 acres
జవాబు: B

91. SES reporting periodలో Veligonda progress?
A) 63.56%
B) 75%
C) 82%
D) 95%
జవాబు: B

92. KOR Gundlakamma Project new ayacut?
A) 5,050 acres
B) 8,825 acres
C) 14,800 acres
D) 24,700 acres
జవాబు: B

93. Gundlakamma stabilized ayacut?
A) 3,950 acres
B) 5,050 acres
C) 8,825 acres
D) 14,800 acres
జవాబు: B

94. GKLIS new ayacut?
A) 12,000 acres
B) 24,700 acres
C) 33,400 acres
D) 36,064 acres
జవాబు: B

95. CBR Right Canal new ayacut?
A) 24,700 acres
B) 33,400 acres
C) 36,064 acres
D) 42,600 acres
జవాబు: B

96. Somasila HLC Phase-I new ayacut?
A) 38,406 acres
B) 43,200 acres
C) 46,453 acres
D) 78,464 acres
జవాబు: B

97. Somasila HLC Phase-II new ayacut?
A) 38,406 acres
B) 43,200 acres
C) 46,453 acres
D) 78,464 acres
జవాబు: C

98. Main Somasila project new ayacut figure in SES?
A) 38,406 acres
B) 43,200 acres
C) 46,453 acres
D) 78,464 acres
జవాబు: A

99. Somasila stabilization figure?
A) 5,050 acres
B) 11,511 acres
C) 14,800 acres
D) 23,907 acres
జవాబు: B

100. ఉత్తరాంధ్ర irrigation projectsలో సరైన సమూహం?
A) Vamsadhara–Thotapalli–Janjhavathi
B) HNSS–GNSS–SRBC
C) Somasila–Kandaleru–Sangam
D) KC Canal–PABR–Gandikota
జవాబు: A

101–120: Groundwater, Micro Irrigation & Statement Questions

101. AP gross irrigated areaలో groundwater contribution సుమారు ఎంత?
A) 21%
B) 31%
C) 41%
D) 61%
జవాబు: C) సుమారు 41%

102. APలో agricultural borewells సుమారు ఎన్ని?
A) 9 లక్షలు
B) 19 లక్షలు
C) 29 లక్షలు
D) 39 లక్షలు
జవాబు: B) 19 లక్షలు

103. Groundwater assessment units సంఖ్య?
A) 548
B) 648
C) 748
D) 848
జవాబు: C) 748

104. GEC 2023–24 ప్రకారం overall stage of groundwater extraction?
A) 19.8%
B) 29.8%
C) 39.8%
D) 49.8%
జవాబు: B) 29.8%

105. Command areasలో groundwater extraction stage?
A) 22.58%
B) 29.8%
C) 37.4%
D) 41.44%
జవాబు: A

106. Non-command areasలో groundwater extraction stage?
A) 22.58%
B) 29.8%
C) 37.4%
D) 57%
జవాబు: C

107. Annual extractable groundwater resource?
A) 7,879 MCM
B) 18,532 MCM
C) 26,411 MCM
D) 41,440 MCM
జవాబు: C

108. Groundwater extraction?
A) 7,879 MCM
B) 18,532 MCM
C) 26,411 MCM
D) 32,710 MCM
జవాబు: A

109. Available groundwater balance?
A) 7,879 MCM
B) 18,532 MCM
C) 26,411 MCM
D) 29,800 MCM
జవాబు: B

110. Over-exploited groundwater villages proposed for notification under APWALTA?
A) 100
B) 200
C) 300
D) 500
జవాబు: C

111. Groundwater observation wells సుమారు ఎన్ని?
A) 1,810
B) 2,005
C) 3,005
D) 7,480
జవాబు: C

112. వాటిలో piezometers సంఖ్య?
A) 810
B) 1,810
C) 2,810
D) 3,810
జవాబు: B

113. 2024–25 horticulture contextలో micro-irrigation coverage?
A) 0.89 lakh acres
B) 1.89 lakh acres
C) 2.89 lakh acres
D) 3.89 lakh acres
జవాబు: B

114. అదే contextలో target?
A) 2.10 lakh acres
B) 2.50 lakh acres
C) 3.10 lakh acres
D) 4.10 lakh acres
జవాబు: C

115. Drip irrigation ద్వారా production/productivity improvement సుమారు?
A) 5–10%
B) 10–20%
C) 20–30%
D) 30–40%
జవాబు: D

116. క్రింది statements పరిశీలించండి:

Irrigation Potentialను acresలో చూపవచ్చు.
Gross/Net Irrigated Areaను SESలో lakh hectaresలో కూడా చూపించారు.
రెండింటినీ ఒకే statisticగా భావించాలి.

A) 1 మాత్రమే
B) 1,2 మాత్రమే
C) 2,3 మాత్రమే
D) 1,2,3
జవాబు: B

117. Polavaram గురించి:

Godavariపై ఉంది.
National Project.
960 MW hydropower.
80 TMC Godavari–Krishna diversion.

A) 1,2 మాత్రమే
B) 1,2,3
C) 2,3,4
D) 1,2,3,4
జవాబు: D

118. Rayalaseema irrigation projectsను గుర్తించండి:

HNSS
GNSS
Telugu Ganga
KC Canal

A) 1,2
B) 1,2,3
C) 2,3,4
D) 1,2,3,4
జవాబు: D

119. Pennar irrigation systemకు సంబంధించినవి:

Somasila
Nellore Barrage
Sangam Barrage
Pennar Delta