Top Current Affairs for APPSC & UGC NET 05.06.2026: Important National and International Updates

1. అంతర్జాతీయ సంబంధాలు & అంశాలు (International Relations & News)

• ప్రాజెక్ట్ పేట్రియాట్ పైప్‌లైన్ (Project Patriot Pipeline) - USA:

  • నేపథ్యం: అమెరికా రక్షణ (Defense) మరియు తయారీ (Manufacturing) రంగాలలో నెలకొన్న నైపుణ్య లోపాన్ని అధిగమించడానికి అమెరికా యుద్ధ మంత్రిత్వ శాఖ (Department of War) ఈ ప్రత్యేక ప్రాజెక్టును ప్రారంభించింది.

  • లక్ష్యం: పదవీ విరమణ చేస్తున్న సైనిక సిబ్బందిని, వారి కుటుంబ సభ్యులను 'స్కిల్ బ్రిడ్జ్' (SkillBridge) కార్యక్రమం ద్వారా రక్షణ రంగ పారిశ్రామిక ఉద్యోగాల్లోకి సజావుగా మార్చడం మరియు వారికి శిక్షణ ఇవ్వడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.

  • విభాగాలు: ఏవియేషన్, హెల్త్‌కేర్, సైబర్ సెక్యూరిటీ, ఇంజనీరింగ్, మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ మరియు మిస్సైల్ డిఫెన్స్ వంటి కీలక రంగాలలో నిపుణులను తయారు చేస్తారు.

  • గమనిక: ఇది 2025లో 'మారియన్ మిలిటరీ ఇన్స్టిట్యూట్' ప్రారంభించిన ఆర్మీ ROTC స్కాలర్‌షిప్ ప్రోగ్రామ్ (పేట్రియాట్ పైప్‌లైన్) కంటే పూర్తి భిన్నమైనది.

• కంబోడియాలో UPI సేవలు ప్రారంభం:

• నేపథ్యం: భారతదేశపు అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన 'యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్ఫేస్' (UPI) సేవలు ఇప్పుడు అధికారికంగా కంబోడియా దేశంలో అందుబాటులోకి వచ్చాయి.

• భాగస్వామ్యం: దీని కోసం నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (NPCI) యొక్క అంతర్జాతీయ విభాగం (NIPL), కంబోడియాలోని ప్రసిద్ధ 'ACLEDA బ్యాంక్' తో వ్యూహాత్మక ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది.

• విధానం: భారత్ మరియు కంబోడియా మధ్య క్రాస్-బోర్డర్ (సరిహద్దు దాటిన) రిటైల్ చెల్లింపులను సులభతరం చేయడానికి, కంబోడియా జాతీయ క్యూఆర్ కోడ్ సిస్టమ్ అయిన KHQR (ఖ్వాక్) ద్వారా ఈ సేవలు పనిచేస్తాయి.

• గ్లోబల్ నెట్‌వర్క్: ప్రస్తుతం UPI సేవలను అంగీకరిస్తున్న దేశాల జాబితాలో సింగపూర్, యూఏఈ (UAE), ఫ్రాన్స్, మారిషస్, నేపాల్, భూటాన్ (తొలి దేశం), శ్రీలంక, ఒమన్, ఖతార్, మలేషియా మరియు కంబోడియా ఉన్నాయి.

2. సైన్స్ & టెక్నాలజీ (Science & Technology)

• నాసా (NASA) 'మేవెన్' (MAVEN) మిషన్ అధికారిక ముగింపు:

  • వార్తల్లో ఎందుకుంది?: నవంబర్ 2013లో నాసా ప్రయోగించిన MAVEN (Mars Atmosphere and Volatile Evolution) వ్యోమనౌకతో డిసెంబర్ 2025 నుండి కమ్యూనికేషన్స్ (సంబంధాలు) తెగిపోయాయి. దాదాపు 11 ఏళ్ల సుదీర్ఘ అంగారక అన్వేషణ అనంతరం ఈ మిషన్ అధికారికంగా ముగిసినట్లు జూన్ 3, 2026న శాస్త్రవేత్తలు ప్రకటించారు.

  • ప్రధాన లక్ష్యం: అంగారక గ్రహం (Mars) యొక్క వాతావరణాన్ని, కాలక్రమేణా అక్కడ వాతావరణం మరియు నీరు అంతరించిపోవడానికి గల కారణాలను (Atmospheric Escape) క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేయడం.

  • అదనపు బాధ్యత: ఈ వ్యోమనౌక కేవలం పరిశోధనలకే పరిమితం కాకుండా, అంగారకుడి ఉపరితలంపై ఉన్న క్యూరియాసిటీ (Curiosity), పర్సెవరెన్స్ (Perseverance) రోవర్ల నుండి సమాచారాన్ని సేకరించి భూమికి చేరవేసే కీలకమైన డేటా రిలే (Data Relay) మాధ్యమంగా కూడా పనిచేసింది.

• భారతదేశపు తొలి 'ఫ్లెక్స్-ఫ్యూయల్' మోటార్ బైక్స్ ఆవిష్కరణ:

  • నేపథ్యం: ప్రముఖ వాహన తయారీ సంస్థ హీరో మోటోకార్ప్ (Hero MotoCorp) దేశంలోనే మొట్టమొదటి కమర్షియల్ ఫ్లెక్స్-ఫ్యూయల్ మోటార్ బైక్స్‌ను న్యూఢిల్లీలో జరిగిన ప్రత్యేక కార్యక్రమంలో ప్రవేశపెట్టింది.

  • ఇంధన సామర్థ్యం: ఈ బైకులు E20 నుండి E85 వరకు ఉండే ఇంధన మిశ్రమాలకు సపోర్ట్ చేస్తాయి. (ఇక్కడ E అనగా ఇథనాల్. E20 అంటే పెట్రోల్‌లో 20% ఇథనాల్ ఉంటుంది; E85 అంటే ఏకంగా 85% ఇథనాల్ మరియు 15% పెట్రోల్ మాత్రమే ఉంటుంది).

  • ప్రయోజనం: ఇది వినియోగదారులకు ఏ రకమైన పెట్రోల్/ఇథనాల్ మిశ్రమంతోనైనా వాహనాన్ని నడిపే వీలు కల్పిస్తూ, పర్యావరణ కాలుష్యాన్ని మరియు శిలాజ ఇంధనాలపై ఆధారపడటాన్ని గణనీయంగా తగ్గిస్తుంది.

3. జాతీయ అంశాలు & ప్రభుత్వ విధానాలు (National News & Policies)

• భారతదేశపు తొలి మోడల్ బోర్డర్ విలేజ్ – చుముర్ (లడఖ్):

  • నేపథ్యం: తూర్పు లడఖ్‌లో దాదాపు 16,700 అడుగుల అత్యంత ఎత్తైన ప్రాంతంలో ఉన్న చుముర్ (Chumur) గ్రామం, కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రతిష్టాత్మక వైబ్రెంట్ విలేజెస్ ప్రోగ్రామ్ (VVP) కింద దేశంలోనే మొదటి "మోడల్ బోర్డర్ విలేజ్" (ఆదర్శ సరిహద్దు గ్రామం) గా రూపుదిద్దుకుంటోంది.

  • సదుపాయాలు: ఇక్కడ నివసించే 24 కుటుంబాల (91 మంది పౌరుల) కోసం -35C చలి తీవ్రతను సైతం తట్టుకునే విధంగా ప్రత్యేక 'సోలార్-పాసివ్ హౌసెస్' (సౌర గృహాలు), హోమ్‌స్టేలు, పాఠశాలలు, అత్యాధునిక ఆసుపత్రులు మరియు పూర్తి స్థాయి డిజిటల్ కనెక్టివిటీని ఏర్పాటు చేస్తున్నారు.

  • ఆర్థికాభివృద్ధి: DIHAR (డిఫెన్స్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హై-ఆల్టిట్యూడ్ రీసెర్చ్) సహకారంతో సంవత్సరం పొడవునా తాజా కూరగాయలు పండించేలా ఇక్కడ 'కమర్షియల్ గ్రీన్ హౌస్'లు నిర్మిస్తున్నారు. అలాగే చాంగ్తాంగి (Changthangi) మేకల నుండి సేకరించే ప్రపంచ ప్రసిద్ధ అరుదైన పాష్మినా (Pashmina) ఉన్ని పరిశ్రమను ఇక్కడ మరింత బలోపేతం చేస్తున్నారు.

• ఫోతు లా టన్నెల్ (Fotu La Tunnel) ప్రాజెక్టుకు ఆమోదం:

  • నేపథ్యం: శ్రీనగర్-లేహ్ జాతీయ రహదారి (NH-01) లో అత్యంత వ్యూహాత్మకమైన ఫోతు లా పాస్ (Fotu La Pass) వద్ద సరికొత్త టన్నెల్ నిర్మాణానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ₹1,196.22 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో ఆమోదం తెలిపింది.

  • స్పెసిఫికేషన్స్: ఈ ప్రాజెక్టు మొత్తం పొడవు 2.65 కిలోమీటర్లు. ఇందులో 1.96 కి.మీ పొడవైన ట్విన్-ట్యూబ్ యూని-డైరెక్షనల్ టన్నెల్ (రెండు సమాంతర ఏకముఖ సొరంగాలు) మరియు 0.69 కి.మీ పొడవైన అప్రోచ్ రోడ్లు ఉంటాయి.

  • ప్రయోజనం: సముద్ర మట్టానికి సుమారు 4,108 మీటర్ల ఎత్తులో ఉండే ఈ ఫోతు లా పాస్ వద్ద సొరంగ మార్గం పూర్తయితే, ప్రయాణ దూరం 8.5 కిలోమీటర్లు తగ్గడమే కాకుండా, శీతాకాలంలో మంచు కురిసినప్పటికీ ఎటువంటి అంతరాయం లేని ఆల్-వెదర్ రవాణా సౌకర్యం లభిస్తుంది.

• ఇంధనాల్లో 'ఐసోబ్యూటనాల్' (Isobutanol) బ్లెండింగ్‌కు కొత్త నిబంధనలు:

  • విధానం: శిలాజ ఇంధనాల దిగుమతులను తగ్గించేందుకు మరియు వాహనాల సామర్థ్యాన్ని పెంచేందుకు, భారత ప్రభుత్వం 2026 చివరి నాటికి పెట్రోల్ మరియు డీజిల్‌లలో ఐసోబ్యూటనాల్  ను కలిపేందుకు అనుమతించేలా నూతన మార్గదర్శకాలను సిద్ధం చేస్తోంది.

  • లక్షణాలు: ఇది రంగులేని, దహనశీల ద్రవం (ఆల్కహాల్). సాంప్రదాయ ఇథనాల్‌తో పోలిస్తే ఐసోబ్యూటనాల్ గాలిలోని తేమను తక్కువగా పీల్చుకుంటుంది మరియు పైప్‌లైన్లను తుప్పు పట్టించే స్వభావం దీనికి చాలా తక్కువ. కావున ప్రస్తుతం ఉన్న పెట్రోలియం మౌలిక సదుపాయాల (ట్యాంకర్లు, పైప్‌లైన్లు) ద్వారానే దీనిని నేరుగా రవాణా చేయవచ్చు.

• "నవాచార్ మంత్ర" (Navachar Mantra) జాతీయ కార్యక్రమం:

  • నిర్వహణ: కేంద్ర నైపుణ్యాభివృద్ధి మరియు పారిశ్రామికవేత్తల మంత్రిత్వ శాఖ (MSDE) ఆధ్వర్యంలో NIESBUD ద్వారా అమలు చేయబడుతున్న ఈ కార్యక్రమానికి ఐఐటీ ఢిల్లీ (IIT Delhi - FITT) సాంకేతిక భాగస్వామిగా వ్యవహరిస్తోంది.

  • లక్ష్యం: దేశంలోని టైర్-2, టైర్-3 నగరాలు మరియు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని చిన్న ఆవిష్కర్తల (Grassroot Innovators) ఆలోచనలను విజయవంతమైన వాణిజ్య పారిశ్రామిక సంస్థలుగా మార్చడం.

  • రంగాలు: అగ్రిటెక్, హెల్త్‌కేర్, ఎడ్‌టెక్, గ్రీన్ ఎనర్జీ, రూరల్ కామర్స్ మరియు MSME రంగాలపై ఇది ప్రత్యేక దృష్టి పెడుతుంది. ఆసక్తి గలవారు దరఖాస్తు చేసుకోవడానికి చివరి తేదీ: జూలై 5, 2026.

• 1వ ప్రపంచ యోగాసన స్పోర్ట్స్ ఛాంపియన్షిప్ 2026:

  • నేపథ్యం: జూన్ 4, 2026 నుండి గుజరాత్‌లోని అహ్మదాబాద్ వేదికగా ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి 'ప్రపంచ యోగాసన స్పోర్ట్స్ ఛాంపియన్షిప్' ఘనంగా ప్రారంభమైంది.

  • లక్ష్యం: యోగాను కేవలం అంతర్గత సాధనగానే కాకుండా ఒక అధికారిక అంతర్జాతీయ 'పోటీ క్రీడ'గా (Competitive Sport) ప్రపంచ వేదికపై నిలబెట్టడం. ఇందులో సాంప్రదాయ, ఆర్టిస్టిక్, రిథమిక్ మరియు అథ్లెటిక్ యోగాసన కేటగిరీలలో పోటీలు నిర్వహిస్తారు.

4. పాలిటీ, రాజ్యాంగం & సామాజిక అంశాలు (Polity & Governance)

• వికసిత్ వైబ్రెంట్ విలేజ్ ప్రోగ్రామ్ 2026:

  • నేపథ్యం: కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ మరియు ఇండో-టిబెటన్ బోర్డర్ పోలీస్ (ITBP) సహకారంతో కేంద్ర యువజన వ్యవహారాల మరియు క్రీడల మంత్రిత్వ శాఖ 'మేరా యువ భారత్' (MY Bharat) సంస్థ ద్వారా ఈ వినూత్న కార్యక్రమాన్ని చేపట్టింది.

  • కార్యక్రమం: దేశవ్యాప్తంగా దరఖాస్తు చేసుకున్న 3 లక్షల మంది యువత నుండి ఎంపికైన 500 మంది MY Bharat వాలంటీర్లు హిమాచల్ ప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్ మరియు లడఖ్ రాష్ట్రాల్లోని 100 సరిహద్దు గ్రామాలను సందర్శిస్తారు.

  • ముఖ్యోద్దేశ్యం: సరిహద్దు ప్రాంతాల పరిస్థితులను అధ్యయనం చేస్తూ, 'నేషన్ ఫస్ట్ ఛాలెంజ్' ద్వారా స్థానిక పర్యాటకం, స్వదేశీ ఉత్పత్తులు, ఇంధన పొదుపు మరియు ప్రకృతి వ్యవసాయాన్ని ప్రోత్సహించడం.

• NCRPB వెహికల్ రీప్లేస్మెంట్ స్కీమ్:

  • నేపథ్యం: ఢిల్లీ-NCR (నేషనల్ క్యాపిటల్ రీజియన్) పరిధిలో వాయు కాలుష్యాన్ని తీవ్రంగా తగ్గించేందుకు 'నేషనల్ క్యాపిటల్ రీజియన్ ప్లానింగ్ బోర్డ్' (NCRPB) ఈ భారీ వాహన మార్పిడి పథకాన్ని ప్రవేశపెట్టింది.

  • బడ్జెట్ & కాలపరిమితి: ఈ ప్రాజెక్టును ₹9,585 కోట్ల భారీ వ్యయంతో రెండేళ్ల కాల పరిమితి కోసం అమలు చేస్తున్నారు.

  • నిబంధన: కాలుష్య కారకాలైన పాత BS-IV లేదా అంతకంటే పాత వాణిజ్య/ప్రైవేట్ వాహనాలను పూర్తిగా తొలగించి, వాటి స్థానంలో తక్కువ కాలుష్యాన్ని విడుదల చేసే ఆధునిక BS-VI వాహనాలను లేదా ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలను (EVs) ప్రవేశపెడతారు.

5. ఆర్థికాంశాలు (Economy & Finance)

• జిల్లా దేశీయ ఉత్పత్తి (DDP) అంచనాలకు MoSPI కొత్త ఏకీకృత మార్గదర్శకాలు:

  • నేపథ్యం: కేంద్ర గణాంక మరియు కార్యక్రమ అమలు మంత్రిత్వ శాఖ (MoSPI) పరిధిలోని నేషనల్ స్టాటిస్టిక్స్ ఆఫీస్ (NSO), దేశంలోని అన్ని జిల్లాల ఆర్థిక ప్రదర్శనను ఒకే చట్రంలోకి తెచ్చేందుకు సరికొత్త యూనిఫామ్ గైడ్‌లైన్స్ విడుదల చేసింది.

  • ప్రాతిపదిక సంవత్సరం: ఈ ఆర్థిక అంచనాలకు 2022-23 ఆర్థిక సంవత్సరాన్ని బేస్ ఇయర్ (Base Year) గా ఖరారు చేశారు.

  • విధానం: జిల్లా స్థాయి వికేంద్రీకృత ప్రణాళికల రూపకల్పనకు మరియు ఆర్థిక గణాంకాలను ప్రామాణీకరించడానికి ఈ గైడ్‌లైన్స్ 'బాటమ్-అప్' (క్రింది స్థాయి నుండి పైకి) పద్ధతికి ప్రాధాన్యతనిస్తాయి. DDP లెక్కింపు ప్రధానంగా 3 రకాలుగా ఉంటుంది:

    1. GDDP (Gross District Domestic Product)

    2. NDDP (Net District Domestic Product)

    3. PCI (Per Capita Income - తలసరి ఆదాయం)

6. జాగ్రఫీ & పర్యావరణ అంశాలు (Environment & Geography)

• కాజిరంగాలో మొదటిసారిగా 'ఎల్లో-త్రోటెడ్ మార్టెన్' గుర్తింపు:

  • నేపథ్యం: అస్సాంలోని ప్రసిద్ధ కాజిరంగా నేషనల్ పార్క్ లో అరుదైన క్షీరదమైన ఎల్లో-త్రోటెడ్ మార్టెన్ (Martes flavigula) ను అటవీ అధికారులు మొదటిసారిగా కెమెరాలో రికార్డ్ చేశారు.

  • లక్షణాలు: వీసెల్ (Weasel/Mustelidae) కుటుంబానికి చెందిన ఈ జంతువును స్థానికంగా 'ఖర్జా' (Kharza) అని పిలుస్తారు. ఆసియా, ఐరోపా ఖండాల్లో కనిపించే మార్టెన్ జాతి జంతువులలో ఇది పరిమాణంలో అత్యంత పెద్దది.

  • IUCN స్టేటస్: అంతర్జాతీయ ప్రకృతి సంరక్షణ సంఘం (IUCN) రెడ్ లిస్ట్‌లో ఇది 'Least Concern' (అంతరించిపోయే ముప్పు తక్కువగా ఉన్న జంతువుల జాబితా) లో ఉంది.

• మధ్యప్రదేశ్‌లో పునరుజ్జీవం పొందిన ప్రాచీన గిరిజన సామూహిక సంప్రదాయం "హల్మా":

  • నేపథ్యం: మధ్యప్రదేశ్‌లోని ఝాబువా (Jhabua) జిల్లా, బోర్పాడ గ్రామంలో నివసించే భిల్ (Bhil) తెగకు చెందిన గిరిజనులు తమ పురాతన సామూహిక సంప్రదాయం ద్వారా ఒక శతాబ్దం నాటి పాత బావిని స్వచ్ఛందంగా శుభ్రం చేసి పునరుద్ధరించారు.

  • హల్మా అంటే ఏమిటి?: ఎటువంటి వేతనం లేదా ప్రతిఫలం ఆశించకుండా కేవలం సమాజ శ్రేయస్సు మరియు పబ్లిక్ వెల్ఫేర్ కోసం గ్రామంలోని ప్రజలందరూ కలిసికట్టుగా శ్రమదానం చేయడాన్ని 'హల్మా' సంప్రదాయం అంటారు. ప్రస్తుత కాలంలో దీనిని నీటి వనరుల పునరుద్ధరణ, అటవీకరణ మరియు వర్షపు నీటి నిల్వ పనుల కోసం విస్తృతంగా వాడుతున్నారు.

7. అవార్డులు, నియామకాలు & పుస్తకాలు (Awards & Books)

• ఆంధ్రప్రదేశ్ మెడికల్ కౌన్సిల్ (APMC) ఎన్నికలు:

  • నేపథ్యం: సుమారు 2006 తర్వాత, దాదాపు రెండు దశాబ్దాల సుదీర్ఘ విరామం అనంతరం ఏపీ మెడికల్ కౌన్సిల్‌కు నూతన కార్యవర్గ ఎన్నికలు జరిగాయి.

  • నియామకాలు: ప్రసిద్ధ ఈఎన్‌టీ (ENT) నిపుణులు డాక్టర్ గార్లపాటి నందకిషోర్ (గుంటూరు) చైర్మన్‌గా ఎన్నుకోబడగా, పల్మనాలజీ నిపుణులు డాక్టర్ కె. వెంకట సుబ్బా నాయుడు (ఒంగోలు) వైస్-చైర్మన్‌గా బాధ్యతలు స్వీకరించారు.

• దేశంలోనే ఉత్తమ ప్రాజెక్టు అధికారి (Best PO) అవార్డు:

  • గ్రహీత: తెలంగాణలోని భద్రాచలం ఐటీడీఏ (ITDA) ప్రాజెక్టు అధికారి అయిన బి. రాహుల్ కు ఈ ప్రతిష్టాత్మక అవార్డు దక్కింది.

  • వివరాలు: న్యూఢిల్లీలో నిర్వహించిన జాతీయ పీఓల కాన్ఫరెన్స్‌లో ఆయనకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రశంసా పత్రంతో పాటు ₹5 లక్షల నగదు ప్రోత్సాహకాన్ని అందజేసింది.

• బ్రిటిష్ నటుడు ఇద్రిస్ ఎల్బా (Idris Elba) కు 'నైట్‌హుడ్' గౌరవం:

  • నేపథ్యం: బ్రిటన్ రాజు చార్లెస్ III ప్రముఖ హాలీవుడ్ నటుడు మరియు సామాజిక కార్యకర్త ఇద్రిస్ ఎల్బాకు అత్యున్నత 'నైట్‌హుడ్' (Knighthood) గౌరవాన్ని ప్రదానం చేశారు. దీనితో ఆయన పేరు ముందు 'సర్' (Sir) అనే బిరుదును ఉపయోగించనున్నారు. ఆయన స్థాపించిన 'ఎల్బా హోప్ ఫౌండేషన్' ద్వారా అణగారిన వర్గాల యువతకు విద్యా సదుపాయాలు అందిస్తున్నారు.

• నూతన పుస్త ఆవిష్కరణ - "When Audit Matters":

  • రచయిత: భారతదేశ 11వ కాంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ (CAG) శ్రీ వినోద్ రాయ్.

  • పుస్తకం: "When Audit Matters: CAG Interventions That Made a Difference".

  • ఆవిష్కరణ: జూన్ 3, 2026న భారత ఉపరాష్ట్రపతి శ్రీ సి.పి. రాధాకృష్ణన్ చేతుల మీదుగా ఈ పుస్తకం ఆవిష్కరించబడింది. దేశ పాలనను మరియు ఆర్థిక జవాబుదారీతనాన్ని మార్చివేసిన కీలకమైన కాగ్ ఆడిట్ల వెనుక ఉన్న వాస్తవ కథలను ఈ పుస్తకం వివరిస్తుంది.

8. ప్రాంతీయ అంశాలు: తెలంగాణ & ఆంధ్రప్రదేశ్

• తెలంగాణ "రైతు డిస్కం" (Raithu Discom) నమూనా:

  • నేపథ్యం: వ్యవసాయ రంగానికి 24 గంటల నాణ్యమైన ఉచిత విద్యుత్ సరఫరాను క్రమబద్ధీకరించడానికి మరియు విద్యుత్ పంపిణీ సంస్థలను నష్టాల నుండి రక్షించడానికి తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన TGRPDCL (రైతు డిస్కం) నమూనా విజయవంతమైంది. దీనిని ఇప్పుడు మహారాష్ట్ర, ఆంధ్రప్రదేశ్, హరియాణా రాష్ట్రాలు కూడా అధ్యయనం చేసి తమ వద్ద అమలు చేస్తున్నాయి.

  • వివరాలు: ఈ రైతు డిస్కం మార్చి 11, 2026న ఏర్పడింది. దీని మొదటి చైర్మన్ అండ్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ (CMD) గా ముషారఫ్ అలీ ఫరూఖీ బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తున్నారు. విద్యుత్ పంపిణీలో 2024-25 నాటికి నమోదైన 19.84% కమర్షియల్ (ATC) నష్టాలను తగ్గించడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం.

• తెలంగాణలో రెండు జాతీయ రహదారుల విస్తరణకు గ్రీన్ సిగ్నల్:

  • నిధులు: కేంద్ర ఆర్థిక వ్యవహారాల క్యాబినెట్ కమిటీ (CCEA) తెలంగాణలోని రెండు ప్రధాన రహదారులను 4-లేన్లుగా విస్తరించేందుకు ₹7,597.16 కోట్ల భారీ నిధులను కేటాయించింది.

  • రహదారులు: మొత్తం 190 కిలోమీటర్ల మేర ఈ విస్తరణ జరుగుతుంది.

    1. ఆర్మూర్ - జగిత్యాల - మంచిర్యాల (NH-63): దీనిని HAM (Hybrid Annuity Model) పద్ధతిలో నిర్మిస్తారు.

    2. జగిత్యాల - కరీంనగర్ (NH-563): దీనిని BOT (Build-Operate-Transfer) పద్ధతిలో అభివృద్ధి చేస్తారు.

• ఆంధ్రప్రదేశ్ "డిజైన్ స్పార్క్ ఛాలెంజ్ - 2026" (Design Spark Challenge):

  • భాగస్వామ్యం: ఏపీ ఇన్నోవేషన్ సొసైటీ, రతన్ టాటా ఇన్నోవేషన్ హబ్ (RTIH) మరియు స్కూల్ ఆఫ్ డిజైన్ థింకింగ్ సంయుక్తంగా దీనిని ప్రారంభించాయి.

  • ఉద్దేశ్యం: కేవలం ఒక సాఫ్ట్‌వేర్ కోడింగ్‌కు మాత్రమే పరిమితం కాకుండా, విద్య, డిజిటల్ గవర్నెన్స్ మరియు ప్రజా సేవల రంగాల్లోని సంక్లిష్ట సమస్యలకు సృజనాత్మక సాంకేతిక పరిష్కారాలను కనుగొనడం. ఇందులో ఎంపికయ్యే వినూత్న స్టార్టప్ ఐడియాలను ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ విభాగాలలో పైలట్ ప్రాజెక్టులుగా ఉచితంగా అమలు చేసే అవకాశం కల్పిస్తారు.