ఒక దేశంలో National Income పెరగడం మాత్రమే సరిపోదు. ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రజలకు ఎంత మేరకు Employment – ఉపాధి కల్పిస్తోంది అన్నది కూడా ముఖ్యమైన విషయం. Employment స్థాయి production, income, consumption, poverty మరియు living standardsపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపుతుంది.
Employment → వ్యక్తి economic activityలో పనిచేస్తున్నాడు.
Unemployment → పని చేయగలిగి, పని చేయడానికి సిద్ధంగా ఉండి, ఉద్యోగం కోసం ప్రయత్నిస్తున్నప్పటికీ పని లభించని స్థితి.
Goods and services ఉత్పత్తికి సంబంధించిన economic activityలో వ్యక్తి తన labourను ఉపయోగించి పనిచేసే స్థితిని Employment అంటారు.
Employment wage employment రూపంలోనే ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. Self-employment కూడా employmentలో భాగమే.
✓ Salaried Employee
✓ Daily Wage Labourer
✓ Farmer
✓ Shop Owner
✓ Self-employed Professional
✓ Own-account Worker
Economic activityలో పాల్గొని goods లేదా services ఉత్పత్తికి contribute చేసే వ్యక్తిని సాధారణంగా Worker అంటారు.
Employment statistics అర్థం చేసుకోవడానికి ఈ మూడు concepts మధ్య తేడా చాలా ముఖ్యమైనది.
నిర్దిష్ట ప్రాంతంలో నివసించే మొత్తం వ్యక్తుల సంఖ్య. అందరూ labour forceలో ఉండరు.
Labour marketలో పని చేస్తున్నవారు మరియు పని కోసం అందుబాటులో ఉండి ఉద్యోగం వెతుకుతున్న నిరుద్యోగులు కలిపి Labour Force అవుతారు.
Actually employed personsను Workforce అంటారు.
Labour Force ≠ Workforce
Labour Force = Employed + Unemployed
Workforce = Employed only
పని చేయడం లేదు మరియు పని కోసం actively seeking/available కూడా కాని వ్యక్తులు labour forceకు బయట ఉంటారు.
✓ Full-time students not seeking work
✓ Retired persons not seeking work
✓ Persons engaged only in non-economic activities and not seeking work
✓ Persons unable or unwilling to work
✓ Others not participating in the labour market
Job లేకపోవడం ఒక్కటే unemploymentకు సరిపోదు.
Labour-market participation మరియు availability కూడా ముఖ్యం.
పని చేయగల సామర్థ్యం ఉండి, prevailing conditionsలో పని చేయడానికి సిద్ధంగా ఉండి, employment కోసం వెతుకుతున్నప్పటికీ పని లభించని స్థితిని Unemployment అంటారు.
Populationలో labour forceలో ఉన్నవారి proportionను Labour Force Participation Rate (LFPR) అంటారు.
Populationలో ఎంత శాతం మంది labour marketలో working లేదా seeking/available for work స్థితిలో ఉన్నారో.
Populationలో actually employed persons proportionను Worker Population Ratio (WPR) అంటారు.
Labour Forceలో unemployed persons proportionను Unemployment Rate అంటారు.
Unemployment Rate denominator = Labour Force
Population కాదు.
| Indicator | Numerator | Denominator |
|---|---|---|
| LFPR | Labour Force | Population |
| WPR | Workers / Employed | Population |
| Unemployment Rate | Unemployed | Labour Force |
LFPR → Labour Force / Population
WPR → Workers / Population
UR → Unemployed / Labour Force
Suppose ఒక economyలో:
Population = 1,000
Employed = 540
Unemployed = 60
= 540 + 60
= 600
= 600 / 1000 × 100
= 60%
= 540 / 1000 × 100
= 54%
= 60 / 600 × 100
= 10%
Competitive examinationsలో unemployment classification చాలా ముఖ్యమైనది. ఒక example చూసి ఏ unemployment typeకు చెందుతుందో గుర్తించే questions తరచుగా వస్తాయి.
వ్యక్తి పని చేయడానికి సిద్ధంగా ఉండి, పని కోసం వెతుకుతున్నప్పటికీ ఎలాంటి employment లభించని స్థితిని Open Unemployment అంటారు.
సంవత్సరంలో కొన్ని seasonsలో మాత్రమే employment లభించి, మిగతా కాలంలో పని లేకపోవడాన్ని Seasonal Unemployment అంటారు.
Season-dependent agricultural activitiesలో కొన్ని కాలాల్లో మాత్రమే పని లభించడం.
ఒక activityలో అవసరమైనదానికంటే ఎక్కువ మంది workers పనిచేస్తూ, వారిలో కొందరిని తొలగించినా total outputలో గణనీయమైన తగ్గుదల రాకపోతే ఆ పరిస్థితిని Disguised Unemployment అంటారు.
ఒక farmకు 4 workers సరిపోతారు.
కానీ 7 మంది పనిచేస్తున్నారు.
Extra 3 workersను తొలగించినా output మారకపోతే, వారిని disguised unemployedగా పరిగణించవచ్చు.
Disguised Unemploymentను భారతదేశంలో ముఖ్యంగా Agricultureతో అనుసంధానించి questions అడుగుతారు.
వ్యక్తి employedగా ఉన్నప్పటికీ తన labour time, skills లేదా productive capacityను పూర్తిగా ఉపయోగించలేని పరిస్థితిని Underemployment అంటారు.
✓ Full-time పని కోరుకున్న వ్యక్తికి few hours మాత్రమే పని లభించడం
✓ Available labour capacity పూర్తిగా ఉపయోగించబడకపోవడం
Unemployment → Employment లేదు
Underemployment → Employment ఉంది, కానీ inadequate utilisation
Workers ఒక job నుంచి మరో jobకు మారుతున్నప్పుడు, కొత్తగా labour marketలోకి ప్రవేశించినప్పుడు లేదా job search processలో తాత్కాలికంగా ఏర్పడే unemploymentను Frictional Unemployment అంటారు.
Economy structureలో మార్పుల వల్ల workers skills మరియు available jobs requirements మధ్య mismatch ఏర్పడితే Structural Unemployment వస్తుంది.
కొత్త industriesకు digital skills అవసరం ఉంది.
Available workersకు ఆ skills లేవు.
→ Skill Mismatch
Business Cycleలో recession లేదా economic slowdown సమయంలో aggregate demand తగ్గడం వల్ల firms production మరియు employmentను తగ్గించినప్పుడు ఏర్పడే unemploymentను Cyclical Unemployment అంటారు.
కొత్త technology, automation లేదా labour-saving machinery వల్ల కొన్ని jobsకు అవసరమైన labour తగ్గినప్పుడు Technological Unemployment ఏర్పడవచ్చు.
Education లేదా qualifications కలిగిన వ్యక్తులకు వారి qualifications, skills లేదా expectationsకు అనుగుణమైన employment లభించని పరిస్థితిని సాధారణంగా Educated Unemployment అంటారు.
ఉద్యోగ అవకాశాలు అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ వ్యక్తి prevailing conditionsలో పని చేయడానికి ఇష్టపడకపోతే దాన్ని Voluntary Unemployment అంటారు.
వ్యక్తి prevailing wage/conditionsలో పని చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నప్పటికీ ఉద్యోగం లభించకపోవడాన్ని Involuntary Unemployment అంటారు.
Involuntary Unemployment
| Type | Main Cause / Identification |
|---|---|
| Open | No job despite seeking work |
| Seasonal | Work available only in certain seasons |
| Disguised | More workers than required; surplus labour has near-zero marginal contribution |
| Underemployment | Labour not fully utilised |
| Frictional | Temporary job search / transition |
| Structural | Skill/job mismatch due to structural change |
| Cyclical | Recession / fall in aggregate demand |
| Technological | Automation / technological change |
| Educated | Educated persons unable to obtain suitable employment |
| Voluntary | Person chooses not to work at prevailing conditions |
| Involuntary | Willing to work but suitable employment unavailable |
Full Employment అంటే economyలో ప్రతి ఒక్క వ్యక్తికి తప్పనిసరిగా job ఉంటుంది అని అర్థం కాదు.
Economicsలో Full Employment పరిస్థితిలో కూడా normal job search వల్ల కొంత frictional unemployment మరియు economyలో మార్పుల వల్ల కొంత structural unemployment ఉండవచ్చు.
Full Employment ≠ Zero Unemployment
Full-employment economyలో కూడా frictional మరియు structural factors వల్ల కొంత unemployment ఉండవచ్చు. దీనితో సంబంధం ఉన్న conceptను Natural Rate of Unemployment అంటారు.
ఇది simplified exam interpretation. Actual empirical measurement labour-market definitionsపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
Classical economists సాధారణంగా flexible wages and prices ద్వారా labour market equilibrium ఏర్పడి economy full-employment వైపు tend అవుతుందని భావించారు.
Flexible Wages & Prices
↓
Labour Market Adjustment
↓
Tendency toward Full Employment
John Maynard Keynes classical full-employment assumptionను challenge చేశాడు. Economy less-than-full-employment equilibrium వద్ద కూడా ఉండగలదని వాదించాడు.
Keynes ప్రకారం short runలో employment స్థాయి Effective Demandతో బలంగా సంబంధం కలిగి ఉంటుంది.
Aggregate demand conditions firms ఎంత output produce చేయాలి, ఎంత labour employ చేయాలి అనే నిర్ణయాలపై ప్రభావం చూపుతాయి.
Aggregate demand insufficientగా ఉంటే economyలో productive capacity ఉన్నప్పటికీ unemployment కొనసాగవచ్చని Keynesian analysis సూచిస్తుంది.
Employment ↔ Effective Demand
Deficiency of Aggregate Demand → Involuntary Unemployment
Aggregate expenditureలో Consumption మరియు Investment ముఖ్యమైన భాగాలు. వీటిలో మార్పులు output మరియు employmentపై ప్రభావం చూపవచ్చు.
↓
Aggregate Demand ↑
↓
Production ↑
↓
Employment ↑
ఈ సంబంధం తదుపరి topics అయిన Consumption, Saving మరియు Investment అర్థం చేసుకోవడానికి చాలా ముఖ్యం.
High unemployment ఉన్నప్పుడు available labour resources పూర్తిగా utilise కాకపోవడం వల్ల economy తన potential output కంటే తక్కువ output produce చేయవచ్చు.
Unemploymentకు ఒకే కారణం ఉండదు. Economy structure మరియు time period ఆధారంగా causes మారవచ్చు.
✓ Slow employment generation
✓ Seasonal nature of some activities
✓ Skill mismatch
✓ Structural transformation
✓ Economic slowdown / recession
✓ Technological changes
✓ Regional mismatch between jobs and workers
✓ Information and mobility problems
✓ Dependence on low-productivity employment
✓ Lower household income
✓ Poverty risk
✓ Lower consumption demand
✓ Under-utilisation of human resources
✓ Skill deterioration during prolonged unemployment
✓ Fiscal pressure through lower tax receipts and greater support needs
Employment generationకు demand-side మరియు supply-side measures రెండూ ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉంటాయి.
✓ Infrastructure investment
✓ Skill development and reskilling
✓ Labour-intensive industries
✓ MSME development
✓ Rural non-farm employment
✓ Better labour-market information
✓ Entrepreneurship and self-employment
✓ Improved education-industry skill alignment
✓ Regional development
భారతదేశంలో official employment and unemployment statisticsకు Periodic Labour Force Survey (PLFS) చాలా ముఖ్యమైన source. ఇది National Statistics Office (NSO), Ministry of Statistics and Programme Implementation (MoSPI) ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది.
PLFS → NSO → MoSPI
Employment statusను reference period ఆధారంగా వివిధ approachesతో measure చేయవచ్చు. Competitive examsలో ముఖ్యంగా ఈ concepts గుర్తుంచుకోండి.
Longer reference period ఆధారంగా person's activity statusను classify చేసే approach.
Reference weekలో person's activity statusను పరిశీలించే approachను Current Weekly Status అంటారు.
Employment statistics compare చేసేటప్పుడు age group + rural/urban + male/female + reference status ఒకేలా ఉన్నాయా చూడాలి.
Workersను employment arrangement ఆధారంగా broad categoriesలో వర్గీకరించవచ్చు.
| Category | Meaning |
|---|---|
| Self-employed | Own enterprise/farm/professionలో పనిచేసేవారు |
| Regular Wage / Salaried Employee | Regular wage or salary arrangementలో పనిచేసేవారు |
| Casual Labour | Casual basisలో wage work చేసే persons |
Indian economyలో employmentను organised/formal మరియు unorganised/informal characteristics ఆధారంగా కూడా అధ్యయనం చేస్తారు. అయితే formal/informal మరియు organised/unorganised అనే termsను ప్రతి statistical contextలో exact synonymsగా భావించకూడదు.
Questionలో ఇచ్చిన official definitionను follow చేయాలి.
Output లేదా GDP పెరుగుతున్నప్పటికీ employment అదే వేగంతో పెరగకపోయే పరిస్థితిని సాధారణంగా Jobless Growth అని పిలుస్తారు.
Output growthకు employment ఎంత responsiveగా మారుతుందో సూచించే conceptను Employment Elasticity అంటారు.
Employment ↑ = 2%
Output ↑ = 5%
Employment Elasticity = 2 / 5
= 0.4
Working-age population considered for the question = 5,000
Employed = 3,200
Unemployed = 800
LFPR = 4,000 / 5,000 × 100 = 80%
WPR = 3,200 / 5,000 × 100 = 64%
UR = 800 / 4,000 × 100 = 20%
Labour Force = 2,000
Unemployment Rate = 5%
= 100
Employed = 2,000 − 100
= 1,900
A) Employed only
B) Unemployed only
C) Employed + Unemployed
D) Total Population
A) Total Population
B) Employed Persons
C) Unemployed Persons
D) Children only
A) Total Population
B) Labour Force
C) Workforce only
D) Total Households
A) Workers / Labour Force
B) Labour Force / Population ×100
C) Unemployed / Population
D) Workers / Unemployed
A) Workers / Population ×100
B) Unemployed / Labour Force ×100
C) Labour Force / Workers
D) Population / Workers
A) Seasonal nature of work
B) Inflation only
C) Banking only
D) Foreign exchange only
A) Everyone has zero income
B) More workers are engaged than effectively required
C) No one works
D) Everyone changes jobs
A) Very high
B) Approximately zero
C) Infinite
D) Always negative
A) Structural
B) Frictional
C) Seasonal
D) Disguised
A) Structural Unemployment
B) Seasonal Unemployment
C) Voluntary Unemployment only
D) Disguised only
A) Cyclical
B) Seasonal
C) Frictional only
D) Disguised
A) Technological Unemployment
B) Seasonal
C) Voluntary
D) Frictional only
A) Zero unemployment తప్పనిసరి
B) Some frictional/structural unemployment may still exist
C) Everyone is government employee
D) No labour force
A) Frictional + Structural
B) Cyclical only
C) Seasonal only
D) Disguised only
A) Effective Demand
B) Barter
C) Gold Standard only
D) Price Discrimination
A) Involuntary unemploymentకు దారితీయవచ్చు
B) Always full employment
C) Always inflation only
D) Labour forceను zero చేస్తుంది
A) Underemployment
B) Full Employment
C) Inflation
D) Deflation
A) Periodic Labour Force Survey
B) Public Labour Finance Survey
C) Permanent Labour Fiscal Survey
D) Population Labour Funding Scheme
A) NSO under MoSPI
B) SEBI
C) RBI Monetary Policy Committee
D) UPSC
A) Current Weekly Status
B) Current Worker Salary
C) Central Wage Survey
D) Current Welfare Scheme
A) Employmentలో count చేయరు
B) Employmentలో count కావచ్చు
C) Always unemployed
D) Labour forceకు బయటే ఉంటారు
A) GDP falls and jobs rise
B) Output grows without comparable employment growth
C) Population becomes zero
D) Inflation becomes zero
A) %ΔOutput / %ΔEmployment
B) %ΔEmployment / %ΔOutput
C) Employment × Output
D) Labour Force / Population
A) 0.5
B) 2
C) 5
D) 10
A) Employed worker
B) Unemployed job seeker
C) Person neither working nor participating in job search/availability under the definition
D) Casual worker
A) 800
B) 900
C) 1,000
D) 100
A) 5%
B) 10%
C) 11.11%
D) 20%
A) 40%
B) 50%
C) 60%
D) 80%
A) 40%
B) 50%
C) 60%
D) 100%
A) 100
B) 200
C) 400
D) 800
A) 3,200
B) 3,600
C) 3,800
D) 4,200
A) 0.5
B) 2
C) 3
D) 6
A) Frictional Unemployment
B) Disguised Unemployment
C) Cyclical Unemployment
D) Voluntary Unemployment
A) Frictional
B) Disguised
C) Seasonal
D) Cyclical
A) Structural
B) Seasonal
C) Frictional only
D) Voluntary
A) Cyclical
B) Seasonal
C) Disguised
D) Voluntary
A) Structural
B) Seasonal
C) Frictional
D) Technological
A) తప్పనిసరిగా unemployed
B) Labour forceకు బయట ఉండవచ్చు
C) Employed
D) Disguised worker
A) Labour Force Participation కూడా మారవచ్చు
B) GDP ఉండదు
C) Population ఎప్పుడూ zero
D) WPRకు అర్థం లేదు
A) LFPR మరియు WPR
B) Repo Rate మాత్రమే
C) Exchange Rate మాత్రమే
D) Fiscal Deficit మాత్రమే
A) Assertion మరియు Reason రెండూ సరైనవి; Reason సరైన వివరణ.
B) రెండూ సరైనవి; Reason సరైన వివరణ కాదు.
C) Assertion సరైనది; Reason తప్పు.
D) Assertion తప్పు; Reason సరైనది.
Reason: Labour Forceలో employedతో పాటు unemployed persons కూడా ఉంటారు.
Reason: Full-employment situationలో frictional unemployment ఉండవచ్చు.
Reason: Surplus workersను తొలగించినా output గణనీయంగా తగ్గకపోవచ్చు.
Reason: Aggregate demand deficiency unemploymentకు దారితీయవచ్చు.
Reason: Official unemployment rate denominator labour force.
| Concept | Association |
|---|---|
| Frictional | Job Search |
| Structural | Skill Mismatch |
| Cyclical | Recession |
| Seasonal | Season-dependent Work |
| Disguised | Surplus Labour |
| Technological | Automation |
| Keynes | Effective Demand |
| PLFS | Labour Force Statistics |
| Concept | Remember |
|---|---|
| Labour Force | Employed + Unemployed |
| Workforce | Employed Persons |
| LFPR | Labour Force / Population ×100 |
| WPR | Workers / Population ×100 |
| UR | Unemployed / Labour Force ×100 |
| Disguised | Surplus Labour |
| Frictional | Job Search |
| Structural | Skill Mismatch |
| Cyclical | Recession |
| Seasonal | Seasonal Work |
| Keynes | Effective Demand |
| PLFS | NSO / MoSPI |
Labour Force → Employed + Unemployed
Workforce → Employed only
LFPR → Labour Force / Population ×100
WPR → Workers / Population ×100
Unemployment Rate → Unemployed / Labour Force ×100
Open Unemployment → No Job
Seasonal Unemployment → Seasonal Work
Disguised Unemployment → Surplus Labour
Underemployment → Inadequate utilisation of labour
Frictional Unemployment → Job Search
Structural Unemployment → Skill Mismatch
Cyclical Unemployment → Recession
Technological Unemployment → Automation / Technology
Full Employment ≠ Zero Unemployment
Natural Unemployment → Frictional + Structural
Keynes → Effective Demand
Deficient Aggregate Demand → Involuntary Unemployment
PLFS → Periodic Labour Force Survey
PLFS → NSO, MoSPI
Employment Elasticity → %Δ Employment / %Δ Output
Employment → Labour Force → Workforce → LFPR → WPR → Unemployment Rate → Types of Unemployment → Full Employment → Keynes → Effective Demand → PLFS → Employment Elasticity
0comments:
Post a Comment
Note: Only a member of this blog may post a comment.