Demand – డిమాండ్ భావన - APPSC ASO Economics

అర్థశాస్త్రంలో డిమాండ్ (Demand) అత్యంత ప్రాథమికమైన మరియు ముఖ్యమైన భావన. ఒక వ్యక్తికి ఏదైనా వస్తువు కావాలనే కోరిక ఉండటం మాత్రమే Demand కాదు. ఆ వస్తువును కొనాలనే కోరిక (Desire), కొనుగోలు చేసే ఆర్థిక సామర్థ్యం (Ability to Pay), ధర చెల్లించడానికి సిద్ధత (Willingness to Pay) ఉండాలి.

Quick Concept

Desire + Ability to Pay + Willingness to Pay = Demand

Demand – డిమాండ్ అంటే ఏమిటి?

ఒక నిర్దిష్ట సమయంలో, ఒక నిర్దిష్ట ధర వద్ద వినియోగదారుడు కొనడానికి సిద్ధంగా ఉండి, కొనుగోలు చేయగల వస్తువు పరిమాణాన్ని Demand అంటారు.

Demandలో ముఖ్యమైన అంశాలు

✓ వస్తువు కావాలనే కోరిక
✓ కొనుగోలు చేసే సామర్థ్యం
✓ ధర చెల్లించడానికి సిద్ధత
✓ నిర్దిష్ట ధర
✓ నిర్దిష్ట కాలం

Desire మరియు Demand మధ్య తేడా

Desire	Demand
వస్తువు కావాలనే కోరిక.	కోరికతో పాటు కొనుగోలు సామర్థ్యం మరియు willingness ఉండాలి.
Purchasing Power అవసరం లేదు.	Purchasing Power అవసరం.
ప్రతి Desire మార్కెట్ Demandగా మారదు.	Effective Desire మాత్రమే Demandగా మారుతుంది.

Demand Function – డిమాండ్ ప్రమేయం

ఒక వస్తువు యొక్క Quantity Demanded మరియు దానిని ప్రభావితం చేసే వివిధ కారకాల మధ్య ఉన్న functional relationshipను Demand Function అంటారు.

D_x = f(P_x, P_r, Y, T)

D_x = Good X యొక్క Demand
P_x = Good X ధర
P_r = Related Goods ధరలు
Y = Consumer Income
T = Tastes and Preferences

Determinants of Demand – డిమాండ్‌ను నిర్ణయించే కారకాలు

1. వస్తువు ధర (Price of Commodity)

ఇతర పరిస్థితులు మారకుండా ఉంటే, సాధారణంగా ధర పెరిగినప్పుడు Quantity Demanded తగ్గుతుంది; ధర తగ్గినప్పుడు Quantity Demanded పెరుగుతుంది.

2. Consumer Income

Consumer Income మారినప్పుడు purchasing power మారుతుంది. అయితే Income మార్పు Demandపై చూపే ప్రభావం వస్తువు స్వభావాన్ని బట్టి ఉంటుంది.

3. Related Goods Prices

Substitute మరియు Complementary Goods ధరల్లో మార్పులు కూడా ఒక వస్తువు Demandను ప్రభావితం చేస్తాయి.

4. Tastes and Preferences

Consumer tastes, preferences, habits మరియు fashionలో మార్పులు Demandను ప్రభావితం చేయవచ్చు.

5. Population

జనాభా పరిమాణం మరియు జనాభా నిర్మాణంలో మార్పులు Market Demandపై ప్రభావం చూపవచ్చు.

6. Technology

కొత్త Technology రావడం వల్ల కొన్ని పాత productsకు Demand తగ్గి, కొత్త productsకు Demand పెరగవచ్చు.

7. Weather / Climate

వాతావరణ పరిస్థితులు seasonal goods Demandను ప్రభావితం చేస్తాయి.

Normal Goods మరియు Inferior Goods

అంశం	Normal Good	Inferior Good
Income ↑	Demand ↑	Demand ↓
Income ↓	Demand ↓	Demand ↑
Income–Demand Relation	Positive	Negative

Exam Alert

Inferior Good మరియు Giffen Good అనే పదాలను ఒకే అర్థంలో ఉపయోగించకూడదు.

Income పెరిగినప్పుడు Demand తగ్గే వస్తువును Inferior Good అంటారు.

Substitute Goods – ప్రత్యామ్నాయ వస్తువులు

ఒక వస్తువు స్థానంలో మరో వస్తువును ఉపయోగించగలిగితే వాటిని Substitute Goods అంటారు.

ఉదాహరణ: Tea – Coffee

Price of Substitute ↑ → Demand for Given Good ↑

ఉదాహరణకు Coffee ధర పెరిగితే, ఇతర పరిస్థితులు మారకుండా ఉన్నప్పుడు Teaకు Demand పెరగవచ్చు.

Complementary Goods – పూరక వస్తువులు

సాధారణంగా కలిసి వినియోగించే వస్తువులను Complementary Goods అంటారు.

ఉదాహరణలు: Tea – Sugar, Shoes – Socks, Pen – Ink

Price of Complement ↑ → Demand for Given Good ↓

Substitutes vs Complements

అంశం	Substitutes	Complements
Relationship	Alternative Use	Joint Use
Example	Tea – Coffee	Tea – Sugar
Related Good Price ↑	Given Good Demand ↑	Given Good Demand ↓

Law of Demand – డిమాండ్ సూత్రం

ఇతర పరిస్థితులు మారకుండా ఉన్నప్పుడు, ఒక వస్తువు ధర మరియు దాని Quantity Demanded మధ్య సాధారణంగా విలోమ సంబంధం (Inverse Relationship) ఉంటుంది.

Price ↑ → Quantity Demanded ↓

Price ↓ → Quantity Demanded ↑

ఈ సంబంధాన్ని Law of Demand అంటారు.

Demand Schedule

Price (₹)	Quantity Demanded (kg)
50	1
40	2
30	3
20	4
10	5

Price ₹50 వద్ద Quantity Demanded 1 kg. Price ₹10కు తగ్గినప్పుడు Quantity Demanded 5 kgకు పెరుగుతుంది. ఇది Price మరియు Quantity Demanded మధ్య inverse relationshipను చూపిస్తుంది.

Graph – Demand Curve

Downward Sloping Demand Curve

Price

Quantity Demanded →

D

D

Graph Interpretation

Y-axis → Price

X-axis → Quantity Demanded

Demand Curve → Downward Sloping

Price మరియు Quantity Demanded మధ్య Inverse Relationship ఉంటుంది.

Law of Demand – ప్రధాన Assumptions

Law of Demandలో Ceteris Paribus అంటే ఇతర సంబంధిత పరిస్థితులు మారకుండా ఉన్నాయని భావించడం.

✓ Consumer Income మారకూడదు.

✓ Tastes and Preferences మారకూడదు.

✓ Substitute Goods Prices మారకూడదు.

✓ Complementary Goods Prices మారకూడదు.

✓ కొత్త substitutes రావకూడదు.

✓ Future Price Expectations మారకూడదు.

Memory Trick

Ceteris Paribus = Other Things Remaining Constant

Exceptions to the Law of Demand

కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో సాధారణ Law of Demand relationship కనిపించకపోవచ్చు.

1. Giffen's Paradox

కొన్ని ప్రత్యేక inferior goods సందర్భాల్లో Price మరియు Quantity Demanded మధ్య సాధారణ inverse relationshipకు భిన్నమైన పరిస్థితి ఏర్పడవచ్చు.

2. Prestige Goods

Diamond, Gold వంటి కొన్ని status లేదా prestige goods విషయంలో అధిక ధర కూడా వాటి desirabilityలో భాగంగా ఉండవచ్చు.

3. Speculation

భవిష్యత్తులో ధర మరింత పెరుగుతుందని Consumers భావిస్తే, ప్రస్తుత ధర ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ ఎక్కువ quantity కొనవచ్చు.

4. Price Illusion

కొన్ని సందర్భాల్లో అధిక ధర అంటే అధిక quality అని Consumer భావించవచ్చు.

5. Ignorance

మార్కెట్‌లోని ఇతర ధరల గురించి సరైన సమాచారం లేకపోవడం వల్ల Consumer అధిక ధర వద్ద కూడా కొనుగోలు చేయవచ్చు.

6. Habitual Goods

కొన్ని habitual consumption goods విషయంలో ధర పెరిగినా వినియోగం వెంటనే తగ్గకపోవచ్చు.

Movement Along the Demand Curve

వస్తువు యొక్క Own Price మాత్రమే మారి ఇతర factors unchangedగా ఉంటే అదే Demand Curveపై movement జరుగుతుంది.

Own Price Change

↓

Movement Along the SAME Demand Curve

Price ↓ → Expansion of Demand

Price ↑ → Contraction of Demand

Expansion of Demand

ఇతర పరిస్థితులు మారకుండా ఉండగా Price తగ్గడం వల్ల Quantity Demanded పెరగడాన్ని Expansion of Demand అంటారు.

Contraction of Demand

ఇతర పరిస్థితులు మారకుండా ఉండగా Price పెరగడం వల్ల Quantity Demanded తగ్గడాన్ని Contraction of Demand అంటారు.

Shift of Demand Curve

Income, Related Goods Prices, Tastes and Preferences వంటి Own Price కాకుండా ఇతర determinants మారితే మొత్తం Demand Curve shift అవుతుంది.

Increase in Demand → Rightward Shift

Decrease in Demand → Leftward Shift

Graph – Increase in Demand

Increase in Demand – Rightward Shift

Price

Quantity Demanded →

D₁

D₂

D₁ → D₂

Graph Interpretation

D₁ → Initial Demand Curve

D₂ → Increased Demand Curve

Demand పెరిగినప్పుడు → Demand Curve కుడివైపుకు (Rightward) shift అవుతుంది.

Movement vs Shift – అత్యంత ముఖ్యమైన Comparison

అంశం	Movement Along Curve	Shift of Demand Curve
కారణం	Own Price Change	Other Determinants Change
Graph	Same Demand Curveపై movement	Entire Demand Curve shifts
Increase	Expansion	Increase in Demand → Right Shift
Decrease	Contraction	Decrease in Demand → Left Shift

Most Important Exam Trap

Change in Quantity Demanded ≠ Change in Demand

Own Price Change → Change in Quantity Demanded → Movement

Other Factors Change → Change in Demand → Shift

Income Change మరియు Demand Shift

Income Change	Normal Good	Inferior Good
Income ↑	Demand ↑ → Right Shift	Demand ↓ → Left Shift
Income ↓	Demand ↓ → Left Shift	Demand ↑ → Right Shift

Related Goods Prices మరియు Demand Shift

మార్పు	Given Goodపై ప్రభావం
Substitute Price ↑	Demand ↑ → Right Shift
Substitute Price ↓	Demand ↓ → Left Shift
Complement Price ↑	Demand ↓ → Left Shift
Complement Price ↓	Demand ↑ → Right Shift

Individual Demand మరియు Market Demand

ఒక individual consumer వివిధ ధరల వద్ద కొనడానికి సిద్ధంగా ఉన్న quantityను Individual Demand అంటారు.

మార్కెట్‌లోని అన్ని individual consumers యొక్క demandsను కలిపితే Market Demand లభిస్తుంది.

Market Demand = Sum of Individual Demands

Market Demand – Numerical Example

Price	Consumer A	Consumer B	Consumer C	Market Demand
₹25	16	15	12	43
₹30	12	11	10	33
₹35	10	9	8	27
₹40	8	6	4	18

పరీక్షకు ముఖ్యమైన MCQs

1. Demand ఏర్పడటానికి అవసరమైనది:

A) Desire మాత్రమే
B) Desire + Ability to Pay + Willingness to Pay
C) Income మాత్రమే
D) Price మాత్రమే

సమాధానం: B

2. Law of Demand ప్రకారం Price మరియు Quantity Demanded మధ్య:

A) Direct Relation
B) Inverse Relation
C) No Relation
D) Equal Relation

సమాధానం: B) Inverse Relation

3. సాధారణ Demand Curve:

A) Upward Sloping
B) Downward Sloping
C) Vertical
D) Horizontal

సమాధానం: B) Downward Sloping

4. Demand Curveలో Y-axisపై:

A) Quantity
B) Price
C) Income
D) Utility

సమాధానం: B) Price

5. X-axisపై:

A) Price
B) Quantity Demanded
C) Income
D) Cost

సమాధానం: B) Quantity Demanded

6. Price తగ్గడం వల్ల Quantity Demanded పెరగడాన్ని:

A) Contraction
B) Expansion
C) Decrease in Demand
D) Supply

సమాధానం: B) Expansion

7. Price పెరగడం వల్ల Quantity Demanded తగ్గడాన్ని:

A) Expansion
B) Contraction
C) Increase in Demand
D) Shift

సమాధానం: B) Contraction

8. Own Price Change వల్ల:

A) Demand Curve shifts
B) Same Demand Curveపై movement
C) Supply shifts
D) Income changes

సమాధానం: B

9. Consumer Income మారితే:

A) Same Curveపై movement మాత్రమే
B) Demand Curve shift కావచ్చు
C) Price తప్పనిసరిగా Zero
D) Quantity ఎప్పుడూ మారదు

సమాధానం: B

10. Increase in Demandను సూచించేది:

A) Left Shift
B) Right Shift
C) Contraction
D) Price Rise

సమాధానం: B) Right Shift

11. Decrease in Demandను సూచించేది:

A) Right Shift
B) Left Shift
C) Expansion
D) Price Fall

సమాధానం: B) Left Shift

12. Income పెరిగినప్పుడు Normal Good Demand:

A) పెరుగుతుంది
B) తగ్గుతుంది
C) Zero
D) మారదు

సమాధానం: A) పెరుగుతుంది

13. Income పెరిగినప్పుడు Inferior Good Demand:

A) పెరుగుతుంది
B) తగ్గుతుంది
C) మారదు
D) Infinite

సమాధానం: B) తగ్గుతుంది

14. Tea మరియు Coffee:

A) Complements
B) Substitutes
C) Capital Goods
D) Public Goods

సమాధానం: B) Substitutes

15. Tea మరియు Sugar:

A) Substitutes
B) Complements
C) Unrelated Goods
D) Giffen Goods

సమాధానం: B) Complements

16. Coffee ధర పెరిగితే Tea Demand సాధారణంగా:

A) పెరుగుతుంది
B) తగ్గుతుంది
C) Zero
D) మారదు

సమాధానం: A) పెరుగుతుంది

17. Sugar ధర పెరిగితే Tea Demand సాధారణంగా:

A) పెరుగుతుంది
B) తగ్గుతుంది
C) Infinite
D) మారదు

సమాధానం: B) తగ్గుతుంది

18. Other Things Remaining Constant అంటే:

A) Ex Ante
B) Ceteris Paribus
C) Utility
D) Equilibrium

సమాధానం: B) Ceteris Paribus

19. Market Demand:

A) ఒక Consumer Demand
B) Individual Demands మొత్తం
C) Supply మొత్తం
D) Price మొత్తం

సమాధానం: B

20. A = 10, B = 9, C = 8 units అయితే Market Demand:

A) 10
B) 17
C) 27
D) 72

సమాధానం: C) 27

21. Own Price change వల్ల Demand Curve:

A) తప్పనిసరిగా shift అవుతుంది
B) సాధారణంగా same curveపై movement జరుగుతుంది
C) ఎల్లప్పుడూ Right Shift
D) ఎల్లప్పుడూ Left Shift

సమాధానం: B

22. Consumer preference ఒక Goodకు అనుకూలంగా మారితే:

A) Left Shift
B) Right Shift
C) No Change
D) Supply Shift

సమాధానం: B) Right Shift

23. Normal Goodకు Income పెరిగితే:

A) Left Shift
B) Right Shift
C) Same Curve Movement
D) Demand Zero

సమాధానం: B) Right Shift

24. Inferior Goodకు Income పెరిగితే:

A) Right Shift
B) Left Shift
C) Expansion
D) Contraction

సమాధానం: B) Left Shift

25. Substitute Good ధర పెరిగితే Given Good Demand:

A) తగ్గుతుంది
B) పెరుగుతుంది
C) Zero
D) Same

సమాధానం: B) పెరుగుతుంది

26. Complementary Good ధర పెరిగితే Given Good Demand:

A) పెరుగుతుంది
B) తగ్గుతుంది
C) Same
D) Infinite

సమాధానం: B) తగ్గుతుంది

27. Law of Demandకు ప్రత్యేక exceptionగా ప్రసిద్ధి చెందినది:

A) Giffen Good
B) Normal Good
C) Substitute Good
D) Complementary Good

సమాధానం: A) Giffen Good

28. Prestige Goodకు సాధారణ ఉదాహరణ:

A) Diamond
B) Ordinary Salt
C) Notebook
D) Tap Water

సమాధానం: A) Diamond

29. భవిష్యత్తులో ధర పెరుగుతుందని భావించి ప్రస్తుతం ఎక్కువగా కొనడం:

A) Speculation
B) Contraction
C) Normal Demand
D) Market Supply

సమాధానం: A) Speculation

30. Change in Quantity Demanded ప్రధానంగా దేనివల్ల?

A) Own Price Change
B) Income Change
C) Taste Change
D) Population Change

సమాధానం: A) Own Price Change

Tricky MCQs

31. కింది వాటిలో Demand Curveను shift చేయనిది:

A) Consumer Income
B) Tastes
C) Related Good Price
D) Good యొక్క Own Price

సమాధానం: D) Good యొక్క Own Price

32. Price ₹40 నుంచి ₹30కు తగ్గి Quantity 5 నుంచి 8కు పెరిగితే:

A) Increase in Demand
B) Expansion of Demand
C) Decrease in Demand
D) Contraction

సమాధానం: B) Expansion of Demand

33. Price unchangedగా ఉండి Income పెరగడం వల్ల Normal Good Demand పెరిగితే:

A) Expansion
B) Increase in Demand
C) Contraction
D) Same Curve Movement

సమాధానం: B) Increase in Demand

34. Price unchangedగా ఉండి Demand తగ్గితే:

A) తప్పనిసరిగా Contraction
B) Demand Curve Leftward Shift కావచ్చు
C) Expansion
D) Price Effect మాత్రమే

సమాధానం: B

35. Normal మరియు Inferior Goods classification ప్రధానంగా దేనిపై ఆధారపడి ఉంటుంది?

A) Income–Demand Relationship
B) Supply మాత్రమే
C) Production Cost
D) Tax Rate

సమాధానం: A

Assertion–Reason Questions

Code

A) Assertion మరియు Reason రెండూ సరైనవి; Reason, Assertionకు సరైన వివరణ.

B) రెండూ సరైనవి; కానీ Reason సరైన వివరణ కాదు.

C) Assertion సరైనది; Reason తప్పు.

D) Assertion తప్పు; Reason సరైనది.

36. Assertion: సాధారణ Demand Curve downward sloping.
Reason: Price మరియు Quantity Demanded మధ్య inverse relationship ఉంటుంది.

సమాధానం: A

37. Assertion: Own Price Change Demand Curveను shift చేస్తుంది.
Reason: Own Price Change వల్ల సాధారణంగా same Demand Curveపై movement జరుగుతుంది.

సమాధానం: D

38. Assertion: Income పెరిగితే Normal Good Demand పెరుగుతుంది.
Reason: Normal Good Demand సాధారణంగా Consumer Incomeతో same directionలో మారుతుంది.

సమాధానం: A

39. Assertion: Tea మరియు Coffee substitutes కావచ్చు.
Reason: Coffee ధర పెరిగితే Tea Demand పెరగవచ్చు.

సమాధానం: A

40. Assertion: Tea మరియు Sugar substitutes.
Reason: Complementary Goods సాధారణంగా కలిసి వినియోగించబడతాయి.

సమాధానం: D

చివరి నిమిషం పునశ్చరణ

Demand → Desire + Ability to Pay + Willingness to Pay

Demand Function → D_x = f(P_x, P_r, Y, T)

Law of Demand → Price ↑ → Qd ↓ | Price ↓ → Qd ↑

Normal Good → Income ↑ → Demand ↑

Inferior Good → Income ↑ → Demand ↓

Substitutes → Tea & Coffee

Complements → Tea & Sugar

Own Price Change → Movement Along Demand Curve

Price ↓ → Expansion

Price ↑ → Contraction

Other Determinants Change → Demand Curve Shift

Increase in Demand → Right Shift

Decrease in Demand → Left Shift

Market Demand → Sum of Individual Demands

Ceteris Paribus → Other Things Remaining Constant

Exam Final Recall

Demand → Demand Function → Determinants → Law of Demand → Demand Curve → Exceptions → Normal & Inferior Goods → Substitutes & Complements → Movement vs Shift → Individual & Market Demand

Advertisemtnt