శాతవాహనుల కాలంలోని మతాలు (Religion during the Satavahana Period)

శాతవాహనుల కాలంలోని మతాలు
(Religion during the Satavahana Period)

పరిచయం

• శాతవాహనుల కాలంలో మత సహనం (Religious Tolerance) కనిపిస్తుంది.

• బ్రాహ్మణ మతం, బౌద్ధ మతం, జైన మతం సమానంగా అభివృద్ధి చెందాయి.

• శాతవాహన రాజులు ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణ మతాన్ని ఆదరించినప్పటికీ ఇతర మతాలను కూడా ప్రోత్సహించారు.

• ఈ కాలంలో మతపరమైన సామరస్యం నెలకొంది.

బ్రాహ్మణ మతం

• శాతవాహనులు బ్రాహ్మణ మతానికి ప్రధాన పోషకులు.

• వేద మత పునరుద్ధరణకు కృషి చేశారు.

• అశ్వమేధ, రాజసూయ, వాజపేయ వంటి యాగాలు నిర్వహించారు.

• బ్రాహ్మణులకు భూదానాలు ఇచ్చారు.

• గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి వర్ణ వ్యవస్థను పరిరక్షించాడు.

బౌద్ధ మతం

• శాతవాహనుల కాలంలో బౌద్ధమతం విస్తృతంగా అభివృద్ధి చెందింది.

• వ్యాపారులు, వర్తక సంఘాలు బౌద్ధ సంస్థలకు విరాళాలు ఇచ్చాయి.

• అనేక స్తూపాలు, చైత్యాలు, విహారాలు నిర్మించబడ్డాయి.

ప్రధాన బౌద్ధ కేంద్రాలు

• అమరావతి

• నాగార్జునకొండ

• భట్టిప్రోలు

• ఘంటశాల

• గుంటుపల్లి

బౌద్ధ నిర్మాణాలు

• స్తూపాలు

• చైత్యాలు

• విహారాలు

జైన మతం

• జైన మతం కూడా కొంత ప్రాచుర్యం పొందింది.

• అయితే బ్రాహ్మణ, బౌద్ధ మతాలతో పోలిస్తే తక్కువ ప్రభావం చూపింది.

మత సహనం

• శాతవాహన రాజులు అన్ని మతాలను గౌరవించారు.

• మత ప్రచారానికి స్వేచ్ఛ కల్పించారు.

• ఏ మతంపైనా నిర్బంధం విధించలేదు.

మతపరమైన నిర్మాణాలు

బ్రాహ్మణ మతం

• యాగశాలలు

• దేవాలయాలు

బౌద్ధ మతం

• అమరావతి స్తూపం

• భట్టిప్రోలు స్తూపం

• గుంటుపల్లి చైత్యాలు

శాతవాహనుల మత విధానం ప్రత్యేకతలు

• బ్రాహ్మణ మత పునరుద్ధరణ

• బౌద్ధమత అభివృద్ధి

• మత సహనం

• భూదానాల సంప్రదాయం

• మతపరమైన కళా నిర్మాణాల అభివృద్ధి

పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు

• శాతవాహనుల ప్రధాన మతం → బ్రాహ్మణ మతం

• యాగాలు → అశ్వమేధ, రాజసూయ, వాజపేయ

• బౌద్ధ కేంద్రం → అమరావతి

• బౌద్ధ కేంద్రం → నాగార్జునకొండ

• మత విధానం → మత సహనం

• బ్రాహ్మణ మత పునరుద్ధారకుడు → గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి

మెమరీ ట్రిక్

"బ్రా-బౌ-జై-సహ"

బ్రా → బ్రాహ్మణ మతం

బౌ → బౌద్ధ మతం

జై → జైన మతం

సహ → సహన విధానం

MCQs (Bit Bank ఆధారంగా)

1. శాతవాహనులు ప్రధానంగా ఏ మతాన్ని ఆదరించారు?

A) జైనం
B) బౌద్ధం
C) బ్రాహ్మణ మతం
D) శైవం

సమాధానం: C) బ్రాహ్మణ మతం

2. శాతవాహనుల కాలంలో విస్తృతంగా అభివృద్ధి చెందిన మతం ఏది?

A) జోరాస్ట్రియన్
B) బౌద్ధం
C) క్రైస్తవం
D) ఇస్లాం

సమాధానం: B) బౌద్ధం

3. క్రింది వాటిలో బౌద్ధ కేంద్రం కానిది ఏది?

A) అమరావతి
B) నాగార్జునకొండ
C) ఘంటశాల
D) ప్రతిష్ఠానపురం

సమాధానం: D) ప్రతిష్ఠానపురం

4. శాతవాహనుల కాలంలో నిర్వహించిన వేద యాగాలలో ఒకటి ఏది?

A) అగ్నిష్టోమం
B) అశ్వమేధం
C) సోమయాగం
D) పైవన్నీ

సమాధానం: D) పైవన్నీ

5. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి ప్రధానంగా ఏ మతాన్ని ఆదరించాడు?

A) జైనం
B) బౌద్ధం
C) బ్రాహ్మణ మతం
D) శైవం

సమాధానం: C) బ్రాహ్మణ మతం

6. అమరావతి ఏ మతానికి ప్రసిద్ధ కేంద్రం?

A) జైనం
B) బౌద్ధం
C) శైవం
D) వైష్ణవం

సమాధానం: B) బౌద్ధం

7. శాతవాహనుల మత విధానంలో ముఖ్య లక్షణం ఏది?

A) మత వివక్ష
B) మత సహనం
C) బలవంతపు మత మార్పిడి
D) మత నిషేధం

సమాధానం: B) మత సహనం

8. భట్టిప్రోలు దేనికి ప్రసిద్ధి?

A) దేవాలయం
B) కోట
C) బౌద్ధ స్తూపం
D) యాగశాల

సమాధానం: C) బౌద్ధ స్తూపం

9. వర్తక సంఘాలు ఎక్కువగా ఏ మత సంస్థలకు విరాళాలు ఇచ్చాయి?

A) జైన సంస్థలు
B) బౌద్ధ సంస్థలు
C) శైవ సంస్థలు
D) వైష్ణవ సంస్థలు

సమాధానం: B) బౌద్ధ సంస్థలు

10. శాతవాహనుల కాలంలో బౌద్ధ నిర్మాణాలు ఏవి?

A) స్తూపాలు
B) చైత్యాలు
C) విహారాలు
D) పైవన్నీ

సమాధానం: D) పైవన్నీ

PYQ ఫోకస్

• అశ్వమేధ యాగం

• రాజసూయ యాగం

• అమరావతి స్తూపం

• నాగార్జునకొండ

• భట్టిప్రోలు

• ఘంటశాల

• మత సహనం

• గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి

• బ్రాహ్మణ మత పునరుద్ధరణ

• బౌద్ధమత అభివృద్ధి

Advertisemtnt