13.6.26

శాతవాహనుల కళలు మరియు వాస్తు శిల్పం (Art and Architecture of Satavahanas)

Advertisemtnt

శాతవాహనుల కళలు మరియు వాస్తు శిల్పం
(Art and Architecture of Satavahanas)

పరిచయం

  • శాతవాహనుల కాలం ఆంధ్రదేశ కళా, సాంస్కృతిక చరిత్రలో స్వర్ణయుగంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

  • ముఖ్యంగా బౌద్ధమత ప్రభావంతో శిల్పకళ, వాస్తు కళ, చిత్రకళ అభివృద్ధి చెందాయి.

  • స్తూపాలు, చైత్యాలు, విహారాలు, గుహాల నిర్మాణం ఈ కాలంలో విశేషంగా జరిగింది.

  • అమరావతి కళా పాఠశాల ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

అమరావతి కళా పాఠశాల

  • శాతవాహనుల కాలంలో అత్యంత ప్రసిద్ధ కళా కేంద్రం.

  • దీనిని "అమరావతి స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్" అంటారు.

  • తెల్లని సున్నపురాయితో శిల్పాలను చెక్కారు.

  • బుద్ధుని జీవిత ఘట్టాలను శిల్పాలలో చిత్రీకరించారు.

  • శిల్పాలలో సౌందర్యం, చలనశీలత, సహజత్వం కనిపిస్తాయి.

అమరావతి స్తూపం

  • శాతవాహనుల కాలంలోని గొప్ప బౌద్ధ కట్టడం.

  • కృష్ణా నది తీరంలో నిర్మించబడింది.

  • బౌద్ధమత ప్రచారానికి ప్రధాన కేంద్రంగా నిలిచింది.

  • శిల్పకళా సంపదకు ప్రసిద్ధి చెందింది.

స్తూపాలు

శాతవాహనుల కాలంలో నిర్మించిన ముఖ్య స్తూపాలు:

  • అమరావతి స్తూపం

  • భట్టిప్రోలు స్తూపం

  • ఘంటశాల స్తూపం

  • జగ్గయ్యపేట స్తూపం

స్తూపాల లక్షణాలు

  • బుద్ధుని అవశేషాలను భద్రపరచడానికి నిర్మించేవారు.

  • బౌద్ధ ఆరాధనా కేంద్రాలుగా ఉపయోగించేవారు.

చైత్యాలు

  • బౌద్ధ ప్రార్థనా మందిరాలను చైత్యాలు అంటారు.

  • రాతిని తొలిచి నిర్మించేవారు.

ప్రధాన చైత్యాలు

  • గుంటుపల్లి చైత్యాలు

  • కార్లే చైత్యం

  • భాజా చైత్యం

విహారాలు

  • బౌద్ధ భిక్షువులు నివసించే కేంద్రాలు.

  • విద్యా కేంద్రాలుగా కూడా ఉపయోగించేవారు.

ప్రధాన విహారాలు

  • అమరావతి

  • నాగార్జునకొండ

  • గుంటుపల్లి

గుహా నిర్మాణాలు

  • రాతిని తొలిచి గుహలను నిర్మించారు.

  • భిక్షువుల నివాసానికి ఉపయోగించేవారు.

  • పశ్చిమ దక్కన్ ప్రాంతంలో అనేక గుహలు నిర్మించబడ్డాయి.

శిల్పకళ

  • బుద్ధుని జీవిత ఘట్టాలు

  • జాతక కథలు

  • సామాజిక జీవనం

  • నృత్య, సంగీత దృశ్యాలు

శిల్పాలలో కనిపించే అంశాలు

  • ఏనుగులు

  • గుర్రాలు

  • పద్మాలు

  • వృక్షాలు

  • మానవ రూపాలు

వాస్తు శిల్పం ప్రత్యేకతలు

  • సున్నపురాయి వినియోగం

  • సహజత్వం

  • సూక్ష్మ శిల్పాలు

  • బౌద్ధ ప్రభావం

  • అలంకార శైలి

అమరావతి కళా పాఠశాల Vs గాంధార కళా పాఠశాల

అమరావతి కళా పాఠశాల

  • దక్షిణ భారతదేశం

  • సున్నపురాయి

  • బౌద్ధ ఇతివృత్తాలు

  • స్థానిక శైలి

గాంధార కళా పాఠశాల

  • వాయువ్య భారతదేశం

  • బూడిదరాయి

  • గ్రీకు ప్రభావం

  • ఇండో-గ్రీకు శైలి

పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు

  • శాతవాహనుల ప్రసిద్ధ కళా పాఠశాల → అమరావతి కళా పాఠశాల

  • ప్రసిద్ధ స్తూపం → అమరావతి స్తూపం

  • బౌద్ధ ప్రార్థనా మందిరం → చైత్యం

  • భిక్షువుల నివాసం → విహారం

  • ప్రసిద్ధ స్తూపం → భట్టిప్రోలు

  • ప్రసిద్ధ స్తూపం → ఘంటశాల

  • ప్రసిద్ధ చైత్యం → గుంటుపల్లి

మెమరీ ట్రిక్

"అ-భ-ఘ-జ"

అ → అమరావతి

భ → భట్టిప్రోలు

ఘ → ఘంటశాల

జ → జగ్గయ్యపేట

మరొక ట్రిక్

"స్తూ-చై-వి"

స్తూ → స్తూపం

చై → చైత్యం

వి → విహారం

MCQs (Bit Bank ఆధారంగా)

  1. శాతవాహనుల కాలంలో ప్రసిద్ధి చెందిన కళా పాఠశాల ఏది?

A) గాంధార
B) మథుర
C) అమరావతి
D) పాటలీపుత్ర

సమాధానం: C) అమరావతి

  1. అమరావతి కళా పాఠశాలలో ప్రధానంగా ఉపయోగించిన రాయి ఏది?

A) గ్రానైట్
B) సున్నపురాయి
C) పాలరాయి
D) బసాల్ట్

సమాధానం: B) సున్నపురాయి

  1. బౌద్ధ ప్రార్థనా మందిరాన్ని ఏమంటారు?

A) విహారం
B) స్తూపం
C) చైత్యం
D) గోపురం

సమాధానం: C) చైత్యం

  1. బౌద్ధ భిక్షువుల నివాస కేంద్రాన్ని ఏమంటారు?

A) చైత్యం
B) విహారం
C) స్తూపం
D) ఆలయం

సమాధానం: B) విహారం

  1. క్రింది వాటిలో శాతవాహన కాలపు స్తూపం ఏది?

A) అమరావతి
B) భట్టిప్రోలు
C) ఘంటశాల
D) పైవన్నీ

సమాధానం: D) పైవన్నీ

  1. అమరావతి స్తూపం ఏ మతానికి సంబంధించినది?

A) జైనం
B) బౌద్ధం
C) శైవం
D) వైష్ణవం

సమాధానం: B) బౌద్ధం

  1. గుంటుపల్లి దేనికి ప్రసిద్ధి?

A) కోట
B) చైత్యాలు
C) రాజభవనం
D) దేవాలయం

సమాధానం: B) చైత్యాలు

  1. అమరావతి కళా పాఠశాల ప్రధానంగా ఏ మత ప్రభావంతో అభివృద్ధి చెందింది?

A) జైనం
B) బౌద్ధం
C) శైవం
D) వైష్ణవం

సమాధానం: B) బౌద్ధం

  1. జాతక కథలను శిల్పాలలో చిత్రించిన కళా పాఠశాల ఏది?

A) గాంధార
B) మథుర
C) అమరావతి
D) నాగార్జునకొండ

సమాధానం: C) అమరావతి

  1. శాతవాహనుల కళా, వాస్తు వైభవానికి ప్రతీకగా పరిగణించబడేది ఏది?

A) భట్టిప్రోలు స్తూపం
B) ఘంటశాల స్తూపం
C) అమరావతి స్తూపం
D) గుంటుపల్లి చైత్యం

సమాధానం: C) అమరావతి స్తూపం

PYQ ఫోకస్

  • అమరావతి కళా పాఠశాల

  • అమరావతి స్తూపం

  • భట్టిప్రోలు స్తూపం

  • ఘంటశాల స్తూపం

  • గుంటుపల్లి చైత్యాలు

  • స్తూపం, చైత్యం, విహారం తేడాలు

  • బౌద్ధ ప్రభావం

  • సున్నపురాయి శిల్పాలు


Advertisemtnt

0comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.

Results / Notifications / Timetables

Advertisement

Notifications

More

Latest Results

More

AP History tutorial

More

APPSC / TSPSC Exams Info

History
AP
TS
Geography
TS
Economy
AP
TS
Polity
AP
TS
Environment
AP
TS
Disaster Mng
AP
TS
Current Affiers
AP
TS
Bifercation
AP
TS

current affairs

More

AP Geography

More
Top